Coward Film İncelemesi: Siperlerin Ardındaki Sahne

Editör:
Zeynep Müge Gezmiş

Sinema dünyasında son yıllarda queer temalı yapımların sayısı dikkat çekici bir yoğunluğa ulaşmış durumda. Bu artış, izleyiciye farklı kimliklerin ve varoluş biçimlerinin beyaz perdedeki temsili açısından zengin bir yelpaze sunarken, beklenen projelerin vizyon takvimini yakından takip etmeyi de zorunlu kılıyor! Son aylarda kendimi sürekli “bu film ne zaman vizyona girecekti?” sorusuyla buluyorum ve bunlardan biri de Coward! Girl (2018) ve Close (2022) gibi bende derin izler bırakan bu yapımların ardından Belçikalı yönetmen Lukas Dhont, üçüncü uzun metraj filmi Coward (2026) ile izleyici karşısına çıktı.

Paris’teki ilk gösteriminin ardından yönetmenin katıldığı bir etkinlikte filmin alt metinlerini, sembolizmini ve hazırlık süreçlerini bizzat dinleme fırsatı bulmak, bu yapıma atfedilen anlamı daha da derinleştirdi. Coward, Birinci Dünya Savaşı‘nın acımasız ve karanlık günlerinde, Batı Cephesi’nde görev yapan Belçikalı askerlerin siper arkasındaki dünyasını merkeze alıyor. Savaşın yıkıcı gerçekliğinden bir an olsun sıyrılabilmek ve silah arkadaşlarına moral vermek amacıyla bir araya gelen askerler, çadırlar ve siperler arasında bir tiyatro grubu kuruyorlar.

Filmin merkezinde, birlikleri eğlendirmek amacıyla düzenlenen tiyatro ve “drag” gösterilerini yöneten Francis (Valentin Campagne) ile ona bu sanatsal çabada tutkuyla destek olan asker Pierre (Emmanuel Macchia) arasında filizlenen gizli ve yoğun bir romantizm yer alıyor. Lukas Dhont, siperlerin dehşetini, cephe hattındaki ağır lojistik koşulları ve yeraltı kabaresinin sunduğu kırılgan, geçici neşeyi arzu, aidiyet ve kimlik temaları ekseninde harmanlıyor. Filmdeki queer hikâye aslında insan ruhunun yaratıcılık yoluyla her durumda hayatta kalma direncini simgeliyor.

-Dikkat! Yazının tamamı spoiler içermektedir.-

Cannes’da Çifte Zafer ve Oyunculuk Performansları

coward
Coward (2026) | imdb.com

Coward, sinema eleştirmenlerinden ve sinemaseverlerden karışık eleştiriler almasına karşın, filmde başrol oyuncularının sergilediği üst düzey performanslar konusunda adeta ortak bir konsensüse varılmış! Film, Cannes Film Festivali‘nde başrol oyuncuları Emmanuel Macchia ve Valentin Campagne‘e En İyi Erkek Oyuncu ödülünü kazandırdı. Bu ödülün iki oyuncuya birden verilmesi, yalnızca bireysel birer başarı olarak değil, aynı zamanda ikili arasındaki kusursuz uyumun ve kimyanın da tescillenmesi olarak yorumlanabilir. Bu çifte zafer, aslında sinema tarihinde partnerlerin birbirlerinin performanslarını nasıl beslediğinin en somut kanıtlarından biri oldu.

Yine de ben ödül için bir oyuncu seçecek olsaydım, bu Valentin Campagne olurdu. Çünkü rolünde onu başarılı kılan şey, oynadığı karakterin derinliğini yansıtırken aynı zamanda huzursuz edici ve itici bir özgünlüğe sahip olması. Filmdeki gösterilerde bakışlarıyla ve sahnedeki duruşuyla uzun süre adından söz ettirecek bence; son zamanlarda gördüğüm en akılda kalan oyunculuklardan biriydi. Emmanuel Macchia’nın oyunculuğu diğerine göre daha yüzeysel kalsa da, ikisinin enerjisi filmin yapısal olarak zayıf ve klişe kalabileceği anlarda hikâyeyi ayakta tutan en temel unsur olmuş.

Filmin ana yarışmadaki bu büyük başarısının yanı sıra, festival sürecinde kazandığı bir diğer anlamlı ödül de dikkat çekici. Yönetmen Lukas Dhont, insanlığa umut, direnç ve merhamet aşılayan sinema eserlerine verilen prestijli Pozitif Sinema Ödülü‘ne layık görüldü. Bu ödül, filmin savaşın en karanlık fonunda bile yarattığı insani ve onarıcı alanın uluslararası alanda ne kadar güçlü bir karşılık bulduğunun da açık bir göstergesi oldu.

Korkak mı? Cesur mu?

Coward (2026) | imdb.com

Filmin genel ruhunu ve temel meselesini kavrayabilmek için, öncelikle orijinal adının Fransızcaya çevrilme sürecindeki oldukça tuhaf ve anlamlı tercihe bakmak gerekiyor. İngilizce Coward (Korkak) kelimesi, Fransızcaya doğrudan karşılığı olan Les Lâches (Korkaklar) yerine tam zıttı bir anlam taşıyan Les Braves (Cesurlar) olarak aktarılmıştır. Lukas Dhont bu çarpıcı tezatlığı, askeri dünyanın aşırı erkeksi yapısının korkak olarak damgaladığı kişilerin aslında kendi hassasiyetlerini ve öz benliklerini sahiplenerek en büyük cesareti gösterdiklerini savunarak açıklıyor.

Cephede savaşmak yerine tiyatro yaparak askerleri eğlendiren bu grup, ataerkil toplumda korkaklık suçlamasıyla yüzleşmek zorunda kalsa da yaptıkları sanatın iyileştirici ve dönüştürücü boyutu filmde hayati bir yer ediniyor. Feminen olanın küçümsendiği (küçümsenmenin ötesinde yok edilmeye çalışıldığı) bir ortamda kadın kılığına girerek sanat üretmek yönetmenin gözünde geleneksel kahramanlık kalıplarını yıkan gerçek bir cesaret örneğidir.

Bununla birlikte filmin sinematografik dokusunda ve atmosfer yaratımında hayranlık uyandıran detaylar mevcut. Dhont, Girl filminden bu yana karakterlerin bedenleşme süreçlerini ve fiziksel aidiyet arayışlarını sinemaya aktarmadaki yeteneğini bu filmde de sürdürüyor. Özellikle Pierre’in tiyatro sahnesinde kar tanelerinin yağmasını sağladığı o büyüleyici an, sinematografik açıdan filmin en çarpıcı sekanslarından biri.

Coward (2026) | imdb.com

Pierre ve Francis, dışarıda kopan kıyamete ve dehşete karşı adeta kendi küçük kar kürelerini inşa ediyor; savaşın, yıkımın ve kaybın ortasında bu sihirli anın bozulmaması için o küreyi olanca güçleriyle sarsarak korumaya çalışıyorlar.

Film, askerlik hizmetini ve ordu içindeki ataerkil değerleri açıkça eleştirirken, diğer yandan firar etme eylemini ve hayatta kalma mücadelesini de merkeze alıyor. Francis ve Pierre, bir yanda büyüleyici bir ara dünyaya sığınmak için yaptıkları gösterilere sığınırken, diğer yanda bu dünyaya tutunabilmek adına kendi bedenlerine zarar vermeyi dahi göze alıyorlar.

Yönetmenin cesur ile korkak, maskülenlik ile feminenlik arasındaki sınırları keskin bir çatışma odağında vermek yerine gri alanlarda dolaşarak vermeyi tercih etmesi de anlatıyı iyi-kötü keskinliğinden kurtarıyor. Her ne kadar ana akım sinemayı anımsatan aşırı duygusal anlar içerse de film, estetik ve müzikal açıdan iddialı ve sinemasal dokusuyla güzel bir deneyim sunuyor.

Savaş, Maskülenlik ve Feminenlik

Coward (2026) | imdb.com

Lukas Dhont’un gösterim sonrasında aktardığı kişisel ve sanatsal motivasyonlar, filmdeki tematik altyapıyı anlamak açısından çok önemli bence. Yönetmen, bu filmi çekme fikrinin Paris’teki bir kitapçıda tamamen tesadüfen karşılaştığı siyah-beyaz bir arşiv fotoğrafı sayesinde doğduğunu söylüyor. Siperlerin hemen arkasında mühimmat kutularından kurdukları geçici bir podyum üzerinde askerler için kankan dansı yapan erkekleri gösteren bu fotoğraf, dokuz yaşından beri savaşın yıkımını öğrenerek büyüyen Dhont’u derinden etkilemiş.

Tarih kitaplarının ve kolektif hafızanın yalnızca şiddeti, erkek egemen çatışmaları ve acıyı ön plana çıkardığını fark eden yönetmen, siperlerin arkasında erkeklerin sanat, mizah ve yaratıcılık yoluyla insan kalma çabalarını görünür kılmak istemiş. Bu bağlamda Coward, tarihin karanlıkta bırakılmış, “görünmez” kılınmış bir veçhesini aydınlatma çabasının ürünü olmuş.

Filmdeki maskülenlik ve feminenlik çatışması, yönetmenin kişisel geçmişiyle de doğrudan bağlantılı. Dhont, çocukluk ve büyüme çağında kendi feminen yönlerini her zaman saklanması, savaşılması veya dönüştürülmesi gereken bir kusur olarak gördüğünü itiraf ediyor. Bu nedenle filmde feminenliğin ve erkeklerin kadın kılığına girerek birer sihirli figüre dönüşmesinin kutlanması, yalnızca tarihsel bir gerçeklik değil; aynı zamanda yönetmenin kendi kimliğiyle kurduğu sanatsal bir barışma seansı da oluyor.

Coward (2026) | imdb.com

Jean Renoir‘ın sinema tarihine damga vuran La Grande Illusion (1937) filmindeki erkeklerin kadın kılığındaki kankan dansı sahnesinden de ilham alan Dhont, bu motifi daha da ileri taşıyarak modern bir queer perspektifle yeniden yorumluyor. Toplumun bir erkeğin elinde silah taşımasından daha çok korktuğu o “feminen ve yumuşak” hallerini kutlamak çoğu toplumda hâlâ kabul edilmesi zor, politik ve cesur bir hamledir.

Michel Tournier‘nin Le Roi des Aulnes (Kızılağaçlar Kralı) romanındaki çocukluk oyunlarına ve regrese olma arzularına atıfta bulunan film, yetişkin erkeklerin aslında çocukluklarındaki oyuncak asker oyunlarına geri dönmek için savaşı bir araç olarak kullandıklarını eleştirel bir dille masaya yatırıyor. Savaş, erkeklere kahramanlık kisvesi altında şiddet uygulama ehliyeti verirken, aynı zamanda onların duygularını bastırmalarını ve katı bir maskülenliğe hapsolmalarını zorunlu kılıyor.

Francis ve Pierre ise bu katı düzenin içinde sanatı ve aşkı kullanarak sisteme karşı sessiz ama yıkıcı bir başkaldırı gerçekleştiriyor. Savaşın ortasında birbirlerini bulan bu iki karakter, bazı klişe anlatım biçimleriyle olsa da, heteronormatif toplumun onlara biçtiği rollerin dışına çıkarak kendi gerçekliklerini kurarlar. Sonuç olarak Lukas Dhont, Coward ile maskülenliğin toksik doğasını sorgulayan, feminen olanı yücelten ve sanatın dönüştürücü gücünü en saf haliyle gözler önüne seren bir hikâye ortaya koyuyor.

Filmin fragmanını buradan izleyebilirsiniz:


Kaynakça:

Dhont, Lukas. Masters of Cinema avec Lukas Dhont. mk2 Bibliothèque, Paris, Erişim Tarihi: 14 Kasım 2026

Öne çıkarılan görsel: imdb.com

Hünkar Derin
Hünkar Derin
et presque à l'état de pur esprit, je parle après ma mort...

Filenin / Sahanın Sultanları: Kolektif Kadın Başarısı Bir Ülkeye Nasıl Umut Olur?

Filenin Sultanları, kadın voleybolundaki başarılarıyla yalnızca şampiyonluk kazanmıyor, genç kızlara umut oluyor, kadınların gücünü ve görünürlüğünü temsil ediyor.

Modern İtalyan Edebiyatının Öncüleri

Modern İtalyan Edebiyatının öncüleri yazarları, dönemin tarihi olaylarını ve beraberinde gelişen edebi akımları kapsar. Edebiyatta benlik vurgusu ön plana çıkar.

Olivia Rodrigo Vampire Şarkı Analizi: Toksik Bir İlişkinin Anatomisi

Olivia Rodrigo Vampire şarkı analizi Rodrigo'nun güçlü vokali ve derin anlamlar taşıyan sözleriyle toksik bir ilişkinin anatomisini çiziyor.

Yorum Yap

Yorum girişi yapınız.
Adınızı girin

İlginizi Çekebilir