Cadılardan İlham Alan Moda Koleksiyonları

Editör:
Ece Nas

Cadılardan İlham Alan Moda Koleksiyonları, tarih boyunca korku ve kötülükle özdeşleştirilen cadı figürünün moda dünyasında nasıl yeniden yorumlandığını gösteriyor. Peki cadılar sadece masallarda karşılaştığımız devasa kazanlarda iksir hazırlayıp büyü yapan, sivri şapkalı ve çalı süpürgeli kadınlar mıdır? Çocukluğumuzda okuduğumuz masallarda cadılar hep kötü arketipler olmuştur. Onların özdeşleştiği saf kötülük, prenseslerin kırılgan iyiliği karşısında öteki olarak konumlandırılmıştır. Orta Çağ‘dan günümüze ulaşan bu anlatılarda korku ve kadınlık yan yana geldiğinde cadı figürü ortaya çıkmıştır. Ancak feminist düşünce çerçevesinde yeniden sahiplenilen cadılık, patriyarkaya karşı çıkan ve bireysel varoluşu öne çıkaran bir sembole dönüşmüştür. Feminist düşünceyle kurduğu ilişki üzerinden otoriteye baş kaldıran ve doğayla bağ kuran kadın figürü olarak kötü imgelerin ötesine geçmiş ve daha kapsamlı yeni anlamlar kazanmıştır. 

Bir zamanlar adaletsiz suçlamaların kurbanı olan cadı kadınlar, karanlığın ve bağımsızlığın sembolü olarak moda koleksiyonlarında farklı biçimlerde hayat bulmuştur.  

Alexander McQueen, 2007-08 Sonbahar/Kış “In Memory of Elizabeth How”

cadılardan ilham alan moda koleksiyonları
Alexander McQueen, 2007-08 Sonbahar/Kış “In Memory of Elizabeth How” Kaynak: First View

Avangart tarzıyla tanıdığımız Alexander McQueen’in Salem Cadı Mahkemeleri’nde öldürülen bir cadıya adadığı bu koleksiyon nefes kesen bir atmosfer yaratıyor. Tasarımcının aile kökleriyle de bağlantısı olan bir cadıdan yola çıkılarak yaratılan koleksiyon, siyah kumlar içine çizilmiş kırmızı pentagram ve tavanda ters duran siyah bir piramitle podyumu tehditkâr bir ayin törenine çeviriyor. Paganlık ve Antik Mısır imgeleriyle zenginleşen podyumda art arda yürüyen kadınlar feminenlik ve vahşilik kavramları üzerinden geçerken aynı zamanda cadılıkla ilişkilendirilen kadınların yaşadığı zulümleri de hatırlatıyor.  

Koleksiyona yakından baktığımızda karşısındakini istemsizce korkutan uzun ve karanlık silüetler tasarıma işlenmiş sembollerle bir anlatının parçalarına dönüşerek cadı figürünün tarihsel ve kültürel izlerini takip etmemizi sağlıyor. Tasarımlar toplumun kabul etmediği kadın figürünü pelerinler, dik yakalar, yüzü örten parçalar ve zırhı andıran sert formlarla ürpertici bir görünümle sunuyor. Zırhı andıran formlar ve yüzü gizleyen parçalar figürün kimliğini gizleyerek korunması gerektiğini vurguluyor. Aynı zamanda elbiselerin üzerinde saçı temsil eden uzun boncuk işlemeler de geçmişte cadılıkla suçlanan kadınların kesilen saçlarına bir atıf. 

McQueen’in tasarımlarında cadı imgesi, sivri şapkalar gibi geleneksel masal kostümleriyle sınırlı kalmıyor. Tarihsel referanslar ve farklı semboller, bu figürü katmanlı bir anlatıya dönüştürüyor. Cadılardan ilham alan moda koleksiyonları arasında özel bir yere sahip olan bu koleksiyon, cadılığı yalnızca korku, gotik ve doğaüstü temalarla tanımlamaktan kaçınıyor. Bunun yerine cadılık suçlamasıyla zulüm gören kadınların anısına adanmış bir saygı duruşu niteliği taşıyor.

Comme des Garçons, 2016 İlkbahar/Yaz “Blue Witches”

cadılardan ilham alan moda koleksiyonları
Comme des Garçons, 2016 İlkbahar/Yaz “Blue Witches”, Kaynak: First View

Cadı kavramından beklenilen karanlık ve korkutucu görüntü bu koleksiyonda pek yer almıyor. Korku anlatılarının dışına çıkarak kavrama farklı bir perspektiften bakan koleksiyon, cadıların farklılıkları nedeniyle yanlış anlaşılan ama özünde iyilik yapan güçlü kadınlar olduğunu savunuyor. Bu yaklaşım, Cadılardan İlham Alan Moda Koleksiyonları içinde cadı figürünün yalnızca korku ve kötülükle değil, farklılık ve yaratıcılıkla da ilişkilendirilebileceğini gösteriyor.

Bu farklı bakış açısı, koleksiyona bedeni kapatan hacimli formlar, kabarık tüyler, alışılmadık oranlar ve düğümlenmiş detaylar olarak yansıyor. Pek giyilebilir görünmeyen bu parçalar, giysiden çok yürüyen heykelleri andırıyor. Siyahla başlayan koleksiyon koyu lacivert gibi mavi tonlarıyla ismine doğrudan karşılık veriyor ve bu pürüzsüz geçişlere eşlik eden beyaz gibi açık renkler gözden kaçmıyor. Akılda kalan başka bir ayrıntı da saç tasarımları. Modellerin taşıdığı, birbirinden farklı şekilleriyle bulutları andıran kabarık kırmızı peruklar koyu renkli kıyafetlerle bir araya gelince hoş bir kontrast yaratıyor.

Rei Kawakubo alışılmış güzellik ve cadılık kavramına farklı bir bakış getiriyor. Tasarım parçalarının böylesine karmaşık olması cadılık kavramının da ne kadar karmaşık olabileceğine değiniyor. Dışarıdan bakılınca karmaşık gözükenler yani bilinmeyenin korkusu bizi yanıltsa da özünde durum farklı.

Luella Bartley, 2008 Sonbahar/Kış

cadılardan ilham alan moda koleksiyonları
Luella Bartley, 2008 Sonbahar/Kış Kaynak: Vogue Runway

Cadılık ve punk kültürünün birleştiği koleksiyonda korku, yerini ölçülü bir neşeye bırakıyor. Tasarımcı, Cornwall’daki cadılık müzesinden ve The Wicker Man filmindeki Britt Ekland’dan ilham aldığını; daha ham ve pagan bir atmosfer için uğraştığını belirtiyor. Temel parçaları kabarık kollu elbiseler, kırmızı-siyah ekose, turuncu çoraplar olsa da İngiliz halkının giyim alışkanlıklarından alınan çiçek desenleri ve genişleyen etekler gibi detaylar, korkutucu görünümden uzaklaşıp yerini asi bir genç kız görünümüne bırakıyor.

Soluk yüzlere uygulanan koyu bir makyajla sert görünüm korunmuş. Kabarık krepe saçlar, siyah kurdeleler ve sivri uçlu şapkalar temayı dolgunlaştıran önemli parçalar arasında. Bir cadının sahip olması gerektiği düşünülen görünüme geleneksel giyimden referanslarla farklı bir yorum yapan tasarımcı gotik havayı korurken eğlenceli bir noktaya getirmeyi de başarıyor.

Rick Owens, 2019 İlkbahar/Yaz “Babel”

cadılardan ilham alan moda koleksiyonları
Rick Owens, 2019 İlkbahar/Yaz “Babel” Kaynak: Tagwalk

Ateş ve meşalelerin süslediği bu koleksiyon dağlarda yaşayan, düzen ve anlam arayan bir cadı topluluğunu anlatıyor. Modellerin elinde tuttuğu meşaleler ve sahnenin ortasında yanan piramit benzeri yapı bir cadı töreninin içindeymiş gibi hissettiriyor. Yere kadar uzanan salaş kıyafetler ve eskitilmiş yüzeylerle yaratılan antik görünüm, dağ cadıları kavramına eşlik ederken tekinsiz bir hava da kazandırıyor.

Owens, cadılık üzerine bireysel bir anlatı kurmuyor. Sahne düzeni, makyaj ve modellerin ağır yürüyüşü gibi detaylar koleksiyonu kolektif bir anlatıya dönüştürüyor. Beklenmedik omuz formları, abartılı yakalar, parçalanmış kumaşlar, sıra dışı kesimler, modellerin kollarına ve başlarına yerleştirilmiş metal aksesuarlar da doğaüstü kavramını güçlendiriyor. Ayrıca, yüzün büyük bir bölümünü kapatan fütüristik göz aksesuarları koleksiyonun antik anlatısına çağdaş bir yorum katıyor.

Dilara Fındıkoğlu, 2024 Sonbahar/Kış “Femme Vortex”

cadılardan ilham alan moda koleksiyonları
Dilara Fındıkoğlu, 2024 Sonbahar/Kış “Femme Vortex” Kaynak: Vogue Runway

Dilara Fındıkoğlu, doğrudan cadı kadın figürü veya cadılık kavramı anlatısı üzerinden şekillendirmek yerine korkulan kadın, kutsal dişil enerji ve ataerkil düzene başkaldırı etrafında şekillendiriyor. Böylece koleksiyon “cadı” kavramını ritüel ve cadılığın güçlü kadın çağrışımlarıyla daha kapsamlı bir hâle getiriyor.

Çıkış noktası toksik maskülenliğe karşı dişil enerjinin karşı konulmaz gücü olan koleksiyonda son derece iddialı ve cesaret isteyen tasarımlar bulunuyor. Transparan kumaşlar, parçalanıp yeniden kurulan giysiler, korseler, tüller, fırfırlar ve iç giyimden izler kırılgan görünen ama yaklaşmaya cesaret edilemeyecek kadar güçlü silüetler ortaya çıkarıyor.

Koleksiyonun finalindeki Waking The Witch adlı tasarım ve “OMG Dilara is doing a satanic orgy at a London church” yazılı gazete manşetini andıran çanta, hem toplumsal yargılara hem de cadılık ve satanizm etrafındaki tartışmalara gönderme yapıyor. Cadılardan ilham alan moda koleksiyonları arasında Dilara Fındıkoğlu’nun bu çalışması, cadı imgesini korkulan kadın ve dişil güç kavramlarıyla bir araya getirerek çağdaş bir yorum sunuyor.


Kaynakça

“Korkunun Kadınları”: Cadılar ve Cadıcılık”. Dergipark. Web. 09.11.2026

“Alexander McQueen Fall 2007 PFW: Witches and Persecution” Ayerhs Magazine. Web. 10.11.2026

“ALEXANDER McQUEEN: MIND, MYTHOS, MUSE” National Gallery of Victoria. Web. 10.11.2026

“Comme des Garçons: Witch Hunt” British Vogue. Web. 11.11.2026

“Julien d’Ys: My Comme des Garçons Sketchbook” AnOther Magazine. Web. 11.11.2026

“Luella – Fall 2008 – ELLE” Youtube. Web. 11.11.2026

“Luella keeps faith with her London admirers” The Guardian. Web. 11.11.2026

“Magic, Fashion, Alternative Societies and Capitalism” Raciniewska, Alicja, and Magdalena Ziółkowska. Web. 11.11.2026

“DILARA FINDIKOGLU FW24: BREATHTAKING BEAUTY” Vogue Runway. Web. 12.11.2026

 

 

 

 

 

 

Tribünlerin ve Sahaların Çifte Standardı: Erkek Hırsı “Tutku”, Kadın Hırsı “Hırçınlık” mı?

Erkek sporcular ve taraftarların öfkesi tutku sayılırken, kadınların aynı hırsı neden hırçınlık olarak etiketleniyor? Sahalardaki cinsiyetçi dil bariyerini inceliyoruz.

Mezuniyet Sonrası Hayat Krizini Anlatan 10 Film

Mezuniyet sonrası hayat krizini anlatan 10 film.

Krizdeki Dizi Sektörüne Karşın “Bir Başkadır” Heyecanı

Ana akım dizi sektörünün krizi ile Bir Başkadır'ın başarısını aynı düzlemde okuyarak tartışalım.

Yorum Yap

Yorum girişi yapınız.
Adınızı girin

İlginizi Çekebilir