11 Adımda Interstellar: Zaman ve Boyutlar Arası Felsefi Bir Yolculuk

Editör:
Eylül Medetoğlu

Hesaplamaların, teorilerin ve bilimin ötesinde; boyutları aşan sevgi, güven ve hislerin gücüyle kurtulan bir insanlık hikâyesi.

Baba-kız ilişkisi üzerinden anlatılan bu film, görünüşte bir bilim kurgu filmi olsa da altında çok derin alegorik anlamlar yatıyor. 2014 yılına damga vuran eşsiz bir Christopher Nolan başyapıtı: Interstellar. 

Peki, zaman gerçekten aşılabilir mi? Boyutlar arasında kaybolan bir insan, sevdiklerine ulaşmanın bir yolunu bulabilir mi? Christopher Nolan, bu soruları yalnızca bilimsel teoriler üzerinden değil, insan deneyiminin ve duygularının derinliklerinden hareketle ele alıyor. Gelin, Interstellar’ın ardında yatan bilimsel, felsefi ve alegorik katmanları 11 adımda birlikte keşfedelim.

1. Dünyanın Gidişatı

Interstellar | themoviedb.org

Kuraklık, açlık ve ekstrem doğa olayları. Dünya artık yaşanılabilir bir yer olmaktan çıkmış vaziyette. Kum fırtınaları artık insan sağlığını bile tehdit eder noktadadır. Bu koşulların ışığında artık insanlar sahip oldukları mesleklerden çiftçiliğe soyunmuşlardır. Çünkü gün geçtikçe kıtlık kendisini daha sert hissettirir hâle gelmiştir. Hatta bu konu hakkında Murphy’nin yaşlandığı zamanlarda verdiği röportajda Dünya’nın o hâli hakkında kurduğu şöyle bir cümle var:

”Başlangıçta babam çiftçiydi o zamanki herkes gibi,tabi öyle başlamadı.”

Dahası, Cooper çocuklarının veli toplantısına gittiğinde oğlu Tom’un derslerinde yeterli başarıyı gösteremediği için üniversiteyi kazanamayacağını söyler. Ancak Cooper buna karşı çıktığı zaman müdürün sarf ettiği cümle bile o zamanlara ait önemli bir içgörü.

“Şu anda daha fazla mühendise gerek yok. Televizyon ya da uçak açığı oluşmadı. Dünya’ya çiftçiler gerekli, gıdamız bitiyor.”

2. Hayalet

Interstellar | themoviedb.org

Murphy henüz 10 yaşında, oldukça zeki bir kız çocuğudur. Kafasında hep anlamlandırmak istediği bir şey vardır: İşaretler.

Odasında ona mors alfabesiyle bir şeyler anlatmak isteyen bir hayalet olduğunu keşfettiğinden babasına bahseder. Babası da bunun mantık dışı, bilimle temellendirilemeyecek bir yanılsama olduğundan söz eder. Ancak bir gün meydana gelen şiddetli kum fırtınası işin rengini değiştirir. Cooper, yerçekiminin etkisiyle yere düşen kum zerreciklerini anlamlandırmaya çalışır ve Murphy’ye: “O hayalet değil Murphy, yer çekimi.” der.

Hemen kızının mors alfabesiyle anlamlandırmaya çalıştığı notlarına bakar ve filmin kilit noktası olan sözü söyler.

“Mors değil, ikili sistem. Kalınlar 1, inceler 0.”

3. Kod Adı: Lazarus

Interstellar | themoviedb.org

Koordinatlar, NASA’nın Dünya’dan başka bir yerde yaşam olasılığını araştıran gizli üsse işaret eder. Konuma varan baba ve kızını güvenlikler yakalayarak içeri alırlar. Sonrasında toplantı odasına davet edilen Cooper ve Murphy’ye, Dünya’nın en iyi saklanmış sırrı olan bu üssü nasıl buldukları sorulur. Cooper bu soruya, “Bu koordinatları bize bir tür anomali verdi.” der. Murphy ise babasının cevabına ekleme yaparak “Yer çekimi” kavramını söyler. Sonrasında Cooper’ın eskiden de tanıdığı Profesör Brand ile tesiste gezintiye çıkarlar ve bu esnada Cooper’ın sorusu üzerine profesör ona bu görevin neden bu kadar gizlilikle yürütüldüğünden söz eder.

“Sizi kapattıklarını duydum efendim sebebi de aç insanların üzerine stratosferden bomba atmayı reddetmenizmiş”

“Diğer insanları öldürmenin bir çözüm olmadığını anladıktan sonra bize yine ihtiyaçları oldu. Çünkü insanları beslemekte bu kadar zorlanırken uzay araştırmasına kaynak ayırmayı halka izah edemezlerdi.”

Brand, Cooper’a kod adı Lazarus olan görevin öneminden tesiste gezdikleri esnada bahseder. Bu öyle bir görev ki ya Dünya’daki insanlık tamamen yok olacak ya da başka bir gezegende bambaşka bir yaşam alanı keşfedilebilecek. “Lazarus” adından da anlaşıldığı üzere ölümünün ardından diriltilmesi umut edilen bir Dünya söz konusudur.

Bu görev A ve B planından oluşmaktadır. A planı, yerçekimi kontrol edilebilirse insanları o keşfedilen yeni gezegene götürmektir. B planı ise insan genleri bir aletle yaşanılabilir gezegene götürülüp yeni nesiller yetiştirilecek.

Ancak tüm bunlar sadece ihtimalden ibaret. İspatlanamamış teoriler, bilinmezlik ve en önemlisi de bir babanın ailesini belki de sonsuza kadar geride bırakacak olması… Tüm bunlar Cooper’ın aklında kocaman bir soru işaretidir. Bunun bilincinde olan profesör çok can alıcı bir cümle kurar:

“Süne, 7 sene önce buğday bu sene bamya…Sadece mısır kaldı ve hiç ekmediğimiz kadar ekiyoruz. Açlıkla boğuşacak olan insanlar boğularak ölecek ve kızının nesli Dünya’daki en son nesil olacak.”

Bunun üzerine Cooper, profesöre daha kendisinin 1 saat önceye kadar hayatta olup olmadıklarını bilmediklerini ama yine de bu roketi uçuracaklarını söyler. Bunun üzerine profesör bir diğer can alıcı repliği söyler:

“Başka seçenek yoktu ama bir şey seni yolladı. Onlar seni seçti.”

4. Veda

Interstellar | themoviedb.org

Cooper, Profesör Brand’in dediklerinden dolayı bu göreve gitmekten başka bir çaresi olmadığını anlar. Profesör de ona söz verir: Henüz ispatlayamadığı yer çekimi sorununu onlar dönene kadar çözeceğini ve Dünya’daki nesli arkalarında bırakmayacaklarını söyler.

Cooper akşam eve döndüğünde, bu geri dönüşü bile belli olmayan göreve gideceği için Murphy babasına çok kızgındır. Babası konuşmak için kapıyı çaldığında onu kovar ve Cooper da kamelyaya geçer. Orada babası Donald ile sohbet ederler. Artık Dünya’nın her geçen yıl sonuna daha fazla yaklaştığını ve yeni bir yerleşim yeri keşfetmekten başka seçenekleri olmadığını Cooper şu cümlesiyle özetler:

“Bu Dünya bir hazine ama bir süredir bize gitmemiz gerektiğini söylüyor. İnsanoğlu Dünya’da doğdu ama burada ölmeye niyeti yok.”

Donald, Cooper’ın bu kararlılığına binaen ona Tom’un bu ayrılığı bir şekilde atlatabileceğini ama gitmeden mutlaka Murphy ile barışması gerektiğini ve asla tutamayacağı sözler vermemesi gerektiğini söyler.

Cooper, Murphy’nin yanına gider. O sırada kızı, babasına hayaletler hani yok demiştin, der. O da kızına şöyle der:

“Şimdi hayaletin olamam, var olmam lazım. Beni seçtiler.”

Bunun üzerine Murphy, babasının gitmemesi gerektiğini çünkü şifreyi çözdüğünü belirtir ve ilk kez onun ağzından filmin anahtar kelimesi olan “Stay”i duyarız.Babasına kalması için yalvarır.

Babası da onu sakinleştirmek için cebinden filmin adeta başrolü niteliğinde olan bir kol saati çıkarır. Biri senin için, biri benim için, der. Yukarıda kış uykusundayken veya ışık hızına yakınken ya da karadeliğin yakınında benim için zaman değişecek, daha yavaş akacak. Döndüğüm zaman saatleri kıyaslayacağız. Ve Murphy’nin, babasının yokluğunda tekrar döneceğine ilişkin ümidini hiçbir zaman kaybetmemesindeki o kritik sözü duyarız:

“Ben döndüğüm zaman senle ben aynı yaşta olabiliriz.”

Murphy babasının bu sözüne karşılık ne zaman geri döneceğini bile bilmiyorsun, der ama babası ona geri döneceğine dair söz verir. Kızı yıllarca bu söze sıkı sıkı tutunur.

5. İzafiyetin Yansımaları

Interstellar | themoviedb.org

Cooper, Profesör Brand’in kızı Doktor Brand, Doyle, Romily ve onlara bu yolculukta eşlik edip yardımcı olacak robot Tars göreve giderler.

Karakterlerimiz Güneş Sistemimiz’e ve Galaksimiz’e veda olan Solucan Deliği’nden geçiyorlar ve görevleri başlamış oluyor. Lazarus görevleri için daha önceden uzaya gönderilen Dr. Mann, Dr. Miller ve Dr. Edmunds üç farklı gezegen bulmuşlar ve buradan gelecek en olumlu sinyali değerlendirip ona göre bir gezegene gideceklerdir. En olumlu sinyal Dr. Miller’ın gezegeninden geliyor ama gezegen karadeliğe çok yakındır. Orada geçirecekleri 1 saat, Dünya’daki 7 yıla eşdeğer olacaktır. Bunu ekibe açıklayan Romily bu keşfin en önemli detayını gözler önüne serer: “Alın size İzafiyet.”

Bu durum herkes için sorun olsa da Cooper için daha da büyük önem taşır. Çünkü arkasında geri dönüş sözü vererek bıraktığı bir ailesi vardır. Gezegene inerler ancak her yerin sular altında olduğunu görürler. Hatta Miller’ın uzay gemisi de sular altında bir enkazda kalmıştır ve sinyal de buradan geliyordur.

Tekrardan devasa dalgaların yükseldiğini görürler. Gitmeleri gerekiyordur ancak Dr. Brand verileri almak için inat etmiştir. Verileri alıp uzay gemisine gelene kadar havalanmaya vakit bulamayıp gemi şiddetli dalgaların altında kalmıştır. Motorun ise tekrar havalanmak için kuruması gereklidir ve bu da o gezegende geçen her saat, Dünya’da kaybettikleri birçok yıl demektir. Motor kururken Cooper oğlu Tom’un attığı video mesajı izler ve çok duygulanır. Tom okulunu birincilikle bitirmiş, evlenmiş ve çocuğu olmuştur. Hatta çocuğunu ilerleyen yıllarda kaybetmiştir.

Sonrasında Murphy’nin ilk mesajını dinler. Bu mesaj öyle bir mesaj ki Murphy’nin sıkı sıkı tutunduğu, babasının “Döndüğümde aynı yaşta oluruz.” sözünün bir kız çocuğunun ruhunda bıraktığı yarayı gözler önüne seriyor.

“Bugün benim yaş günüm. Özel bir doğum günü çünkü bana demiştin ki… Sen bana döndüğümde aynı yaşta olabiliriz demiştin ve bugün ben senin gittiğin yaştayım.”

6. Yalan

Interstellar | themoviedb.org

Dr. Miller’ın gezegeninde kaybedilen vakitten ötürü Dünya yılıyla tam 23 yıl geçmiştir. Ve aradan bu kadar zaman geçtiği için artık geri kalan her iki gezegeni de ziyaret edecek yakıtları kalmamıştır. Akıllarında tek bir soru: Hangi gezegene gitmeli? Dr. Mann’in gezegeninden olumlu sinyaller almaktadırlar ancak Brand’in içindeki bir ses sevdiği adamın, yani Dr. Edmunds’ın gezegeninde bir yaşam olduğunu söyler ve bunu dile getirir. Cooper bu ikilinin arasındaki duygusal ilişkiyi bildiği için bunun duyguyla verilmiş bir karar olduğunu söyler. Cooper ve Romily ellerine ulaşan verileri yorumlayarak en işe yarar sinyalin Dr. Mann’in gezegeninden geldiğini yorumlayıp oraya gidilmesine karar kılarlar. Tam da bu noktada Brand, filmin ana fikri niteliğinde vurucu bir cümle kurar:

“Sevgi bizler için uzay ve zaman boyutlarını aşabildiğini hissedebildiğimiz tek şey. Belki de henüz anlayamamamıza rağmen buna güvenmemiz gerekir.”

Dr. Mann’in gezegenine varıldığında insan yaşamına oldukça elverişsiz bir yer olduğunu görürler. Peki, neden sinyaller aksini göstermişti?

Çünkü Dr. Mann yıllardır derin uyku kapsülünde hayatını adeta bir ölü gibi geçirmiştir. Ekip onu uyandırdığında hıçkırarak ağlamaya başlar. Bunu şöyle açıklar:

“Tekrar bir insan yüzü görmenin heyecanını umarım öğrenmezsiniz.”

Bunun üzerine ekip anlıyor ki aslında Mann, yalnızlıktan kurtulmak için onlara işaret göndermiş, bir nevi yardım çağrısı gibi. Mann’in bencilliği yüzünden ise görev büyük bir çıkmaza girmiştir.

Böylesi bir kaos yaşandığı esnada da Profesör Brand hayata gözlerini yumacaktır. Ölmeden evvel Murphy’ye her şeyi itiraf eder. Aslında A planının hiç olmadığını, hayatı boyunca çalıştığı denklemi çoktan çözmüş olup izafiyet ve kuantum mekaniğini bağdaştıramadığını söyler. Yani Dünya’daki insanları başka bir gezegene yerleştirmenin, yaşam mümkünse dahi, yolu yoktur. Ancak Cooper’a bunu dürüstçe söyleseydi bu görevi asla kabul etmeyeceğini biliyordu. Tüm planlar B planı, yani yalnızca gelecek nesilleri yeni bir gezegende yaşatmaya yöneliktir.

7. Newton’un 3. Yasası

Interstellar | themoviedb.org

Lazarus ekibi artık son karar aşamasına gelmişlerdir. Uzay gemisinin yakıtının yetebilmesi için minimum yük taşıması gerekir. Bundan ötürü Dr. Brand’i karadeliğin çekim gücünden faydalanarak Dr. Edmunds’ın gezegenine göndermeyi, Tars ile kendisini de uzay gemisinden ayırmayı planlamıştır. Ama bu plandan, böylesi bir intihara izin vermeyeceğinden dolayı Dr. Brand’in haberi yoktur. O sadece Tars’dan ayrılacaklarını bilir.

O an geldiğinde ise şok olarak “Ne yapıyorsun Cooper!” diye endişeyle seslenir. Cooper ise ona tüm ekibin bu göreve çıktıkları durumu yansıtan çok kıymetli bir söz söyler:

“Newton’ın 3. yasası… İnsanlar bir yere gitmek için hep geride bir şeyler bırakmak zorunda kalıyor.”

8. “Stay”

Interstellar | themoviedb.org

Sıra, Murphy’nin 10 yaşındayken defterinde yazan filmin kilit sözcüğüne geldi. Cooper karadeliğe doğru çekilip düşerken kendini üç boyutlu fiziksel bir mekânın içinde, kızının kitaplığının arkasında bulur.

Kitapları mors alfabesiyle “Stay“ kelimesini temsil edecek biçimde düşüren odur. Yani Murphy’nin hep aradığı hayalet aslında babasıdır. Cooper, geçmişte kızıyla vedalaştığı anı, kızının hep hayaleti kütüphaneyi izleyerek tespit etmek istediği anları, kütüphaneden düşen her bir kitabın açtığı boşluktan sırayla izler. En son ise kızını bırakıp gitmek zorunda kaldığı an vardır.

Belki de filmin en dokunaklı repliğini, geçmişte kızının tüm “Kal“ çağrılarına rağmen arkasını dönüp giden Cooper’dan o zamanki hâline ağlayarak haykırırken işitiriz:

“Hata yapmasına engel ol, kalmasını sağla! Gitmeme izin verme Murphy! Hayır, lütfen hayır!..”

Cooper, geçmişteki hâlinin kızını dinlememesinin acısıyla kıvranıp durur.

9. Hayaletim Sendin

Interstellar | themoviedb.org

Murphy, çalışma arkadaşı Doktor Getty ile birlikte kardeşi Tom’un evine gider. Bunun nedeni, yeğeninin ciğerlerinin toz fırtınaları nedeniyle zarar görmüş olmasıdır. Yolda, eşyalarını toplayarak şehri terk eden insanları görürler. Bunun üzerine Getty, Murphy’ye insanların tüm çabalarına rağmen Dünya’dan kurtuluş olmadığını bilmeye hakları olup olmadığını sorar. Murphy ise gerçeği öğrenmeleri hâlinde büyük bir paniğin yaşanacağını söyler.

Bu yaklaşım, Getty’ye Profesör Brand’in de onlara benzer bir tutum sergilediğini hatırlatır. Brand, onlardan imkânsızı saklamış ve içi boş bir umut aşılamıştır. Getty bunu dile getirdiğinde Murphy, profesörün hiçbir zaman denemediğini, kendisinin ise hâlâ çözüm bulmak için uğraştığını ifade eder ve sözlerine şöyle devam eder:

“Bir his… Sana hayaletimden söz ettim. Babam ondan korktuğum için ona hayalet dedim sanmıştı. Ben ondan hiç korkmadım. Ona hayalet dedim çünkü sanki bir insan gibiydi, bir şey söylemeye çalışıyordu. Eğer Dünya’da bir yanıt varsa bir şekilde orada, o odada onu bulmam gerekiyor. Vaktimiz azalıyor.”

Diyalog sonrası eve giderler ve Getty’nin muayenesi sırasında yeğeninin hayati risk taşıdığını öğrenirler. Ancak Tom diğer insanların aksine tarlasını ve evini bırakıp gitmek istemez. Murphy’nin ısrarlarını reddeder ve onu evinden kovar. Buna öfkelenen Murphy, Getty ile arabasına binip hızlıca gider. Abisinden kendince intikam almak için arabasındaki benzin varilini tarlaya döker ve ateşe verir.

Sonrasında abisinin evine döner. Yeğenini ve annesini arabaya bindirip kurtarmak ister. Getty onlara toplanmaları konusunda yardım ederken Murphy odasına girer ve kitaplıkta duran babasının ona verdiği saatin yelkovan hareketini anlamlandırmaya çalışır. Tıpkı geçmişte babasının yaptığı gibi yerdeki kumları eline alıp yere silkeler ve tüm hikâyeyi başlatan o büyülü repliği tekrar eder:

“O bir hayalet değil, hayalet değil, Yer Çekimi.”

O esnada Tars ile 5. boyutta olan Cooper sanki Murphy’nin kütüphanesinin içine hapsolmuş vaziyettedir. Geçmişte o odada yaşanılan her şeyi aslında Cooper’ın 3 boyutlu Dünya ile temas kurmak için yaptığını görürüz. Hepimiz aslında tıpkı Profesör Brand’in dediği gibi Dünya’yı kurtarma görevi için seçilmiş kişinin Cooper olduğunu sandık ancak seçilen kişi Murphy’nin ta kendisidir.

10. Rasyonel Teorilerin ve Boyutların Ötesindeki Güç: Sevgi

Interstellar | themoviedb.org

Boyutlar arası iletişim imkânsız gibi göründüğünden Tars ve Cooper bu verileri nasıl, hangi kanal aracılığıyla Murphy’ye ileteceklerini düşünüyorlardır. O sırada Cooper’ın aklına zamanında Dr. Brand’in dedikleri gelir ve evet, o şey “Sevgidir“, anahtar kızıyla olan bağıdır. Hemen aklına saat gelir. Veriyi Mors’a çevirip saatin yelkovanına aktarırlar. Buna istinaden Tars, bir babayla kızın arasındaki o güçlü, sarsılmaz bağı gözler önüne seren bir soru yöneltir:

“Cooper, peki ya saati almaya hiç gelmezse?”

“Gelecek, gelecek!”

“Nereden biliyorsun?”

“Çünkü onu ben verdim.”

Beklenen olur ve Murphy kuantum veriyi çözer. Saati alıp hemen balkona çıkar ve abisinin geldiğini görüp ona babasının onları kurtaracağını oldukça duygulu bir şekilde söyler.Hemen NASA’ya dönen Murphy kara tahtanın başına geçer ve yer çekimi denklemini çözer. Ardından elindeki tüm kâğıtları havaya fırlatarak “Evreka!” diye bağırır ve sevdiği adam olan Getty’ye sarılıp onu öper.

11. Söz

Interstellar | themoviedb.org

Murphy denklemi çözdüğünde Cooper’ın etrafındaki fiziksel zaman kapanıyor ve gözlerini hastanede açıyor. Dünya yılıyla 120 yaşında olan Cooper, kızı Murphy’nin Satürn’de inşa ettiği istasyonda olduklarını söyler. Murphy’nin çocukluk evi artık bir müzedir. Hatta Tars da müzenin bir parçasıdır ancak Tars’ın güç kaynağı bozulmuştur. Bunu öğrenen Cooper onu alır ve tamir eder.

İstasyonda Lazarus görevinin de bir anıtı dikilmiştir. Murphy ise iki yıldır kış uykusundadır ve ailesi onu ziyarete gelmişlerdir. Murphy gözlerini açtığında babasını görür ve gözyaşlarını tutamaz. Cooper’la aralarında öyle bir diyalog geçer ki filmin sonuna geldiğimizde seyirciler olarak gözyaşlarımızı tutamamamız çok da öngörülemez olmasa gerek.

“O bendim Murphy. Hayaletin bendim.”

“Biliyorum. İnsanlar bana inanmadı, kendi başıma yaptığıma inanıyorlardı ama ben biliyordum. Kimse bana inanmadı ama döneceğini biliyordum.”

“Nasıl?”

“Çünkü babam bana söz vermişti.”

Bu sahne, bir babayla kızın birbirine olan sarsılmaz güveni ve güçlü sevgi bağı olmasaydı herkes tarafından imkânsız görünen bu kurtuluşun asla gerçekleşemeyeceğini özetler nitelikte. Çünkü Murphy hiç pes etmemişti. İçindeki o “his“e sahip çıkmış ve hayatını bu alegoriyi anlamlandırmaya adamıştı. Eğer bağları ve sevgileri bu denli kuvvetli olmasaydı kızı belki de o saati bile dikkate almazdı. Filmin sonunda da yine herkes tarafından mantığa aykırı, duygusal bir karar olarak görünen ve önemsenmeyen Dr. Brand’in hislerinde haklı olduğunu anlarız. Aslında başından beri insan yaşamına en uygun yeri onlarca bilimsel veri değil, Dr. Brand’in hisleri göstermiştir.


Kaynakça:

Öne Çıkarılan Görsel: TMDB.

Tribünlerin ve Sahaların Çifte Standardı: Erkek Hırsı “Tutku”, Kadın Hırsı “Hırçınlık” mı?

Erkek sporcular ve taraftarların öfkesi tutku sayılırken, kadınların aynı hırsı neden hırçınlık olarak etiketleniyor? Sahalardaki cinsiyetçi dil bariyerini inceliyoruz.

Cadılardan İlham Alan Moda Koleksiyonları

Cadılardan ilham alan moda koleksiyonları, Alexander McQueen'den Dilara Fındıkoğlu'na uzanan tasarımlarla cadı estetiğini ve kadın gücünü yeniden yorumluyor.

Mezuniyet Sonrası Hayat Krizini Anlatan 10 Film

Mezuniyet sonrası hayat krizini anlatan 10 film.

1 Yorum

Yorum Yap

Yorum girişi yapınız.
Adınızı girin

İlginizi Çekebilir