Azra Kohen’in Derin Anlam Üçlemesi

Azra Kohen’in Fi, Çi, Pi üçlemesi: kitapların yayın bilgileri, altın oran, hayat enerjisi ve pi sayısı göndermeleri ile burçlara dayanan karakter kurgusu.

Azra Kohen’in Fi, Çi ve Pi adlı romanlarından oluşan üçleme, yayımlandığı yıllarda geniş bir okur kitlesine ulaştı. Seri ilk bakışta bir aşk hikâyesi gibi okunsa da kitap adlarını altın oran, hayat enerjisi ve pi sayısı gibi kavramlardan alarak daha geniş bir sembol çerçevesi kuruyor. Bu yazı, Fi Çi Pi üçlemesinin yayın bilgilerini, kitap adlarının ardındaki kavramları ve karakter kurgusunu ele alıyor.

Yayın Geçmişi: Üç Kitap, Üç Yıl

Aktarılan bilgilere göre Fi, 2013’te Akilah adıyla Goa Basım Yayın tarafından yayımlandı; sonraki basımları Ağustos 2014’ten itibaren Destek Yayınları’ndan çıktı. Çi Temmuz 2014’te, Pi ise Temmuz 2015’te Destek Yayınları’ndan okurla buluştu. Dolayısıyla serinin ilk kitabı 2015’te değil, 2013’te yayımlandı. Posta, Temmuz 2018’de Kohen’in kitaplarının bundan sonra Everest Yayınları’ndan çıkacağını duyurdu ve üçlemenin aylarca çok satanlar listesinde kaldığını yazdı. Seri, Ay Yapım tarafından Fi adıyla bir internet dizisine de uyarlandı.

Basında yazar ve psikolog olarak tanıtılan Kohen, İstanbul Üniversitesi Radyo, Televizyon ve Sinema bölümünden mezun oldu ve ardından Kanada’da Ottawa Üniversitesi’nde öğrenim gördü. Üçlemenin ardından Aeden ve Gör Beni adlı kitapları yayımlandı; 2018’de Elele Avon Yılın Yazarı Ödülü’nü aldı.

Okur yorumları üçleme boyunca iki ana eksende toplanıyor. Bir kesim, aşk anlatısı, cinsel öğeler ve aforizmalarla öne çıkan serinin popüler kültüre seslendiğini düşünüyor. Diğer kesim ise soyut öğelerin çokluğunu ve diyalogların havada kaldığını eleştirerek daha çok felsefi bir kitap bekliyor. Pi’nin yayımlanmasıyla birlikte okurların serideki sembolleri çözümlemeye yöneldiği söylenebilir.

Fi: Altın Oran ve Tutku

Fi kitabı görseli

Fi, φ simgesiyle gösterilen altın orana gönderme yapıyor. Altın oran, iki niceliğin oranının, toplamlarının büyük niceliğe oranına eşit olduğu durumu tanımlıyor; değeri yaklaşık 1,618 ve bilinen ilk tanımı Öklid’in Elemanlar adlı eserinde (yaklaşık MÖ 300) yer alıyor. Altın oranın doğada ve sanatta sık görüldüğü sıkça söylense de bu iddiaların birçoğunun ölçümlerle desteklenmediği belirtiliyor. Bu nedenle kavram, kitapta bilimsel bir iddiadan çok bir uyum metaforu olarak okunabiliyor.

Kohen, 2015 tarihli bir Hürriyet söyleşisinde yazmayı kendisi için bir ihtiyaç olarak tanımlıyor. Kitabın ana temaları ise tutku ve hırs olarak aktarılıyor.

“Yazmak benim için bir ihtiyaçtı, yazmasaydım çatlardım!”

Çi: Hayat Enerjisi

Çi kitabı görseli

Çi (qi), Çin felsefesinde evrene yayıldığı düşünülen hayat gücünü, yani hayat enerjisini anlatıyor. Britannica’ya göre erken dönem Taocular bu gücü nefes ve beden sıvılarıyla ilişkilendirirken, Song Hanedanı dönemi Yeni-Konfüçyüsçüleri onu yin-yang ve Beş Evre aracılığıyla görünür olan bir kuvvet olarak tanımlıyor. Kitapta ise kavram, insan enerjisi ve motivasyon kaybı temalarıyla birleşiyor; Çi, motivasyonunu yitirmiş bir insanlığı anlatan kitap olarak tanıtılıyor. Kavramın bir tür spiritüel enerji anlayışına işaret ettiği yorumu da yaygın.

Pi: Sonu Gelmeyen Bir Sayı

Pi sayısı görseli

Pi sayısı, bir dairenin çevresinin çapına oranını veriyor ve yaklaşık 3,14159 değerini taşıyor. Britannica’ya göre pi’yi tek bir kişi bulmadı: Babilliler yaklaşık MÖ 2000’de 3,125 civarında bir değer kullandı, Mısırlılar Rhind papirüsünde (yaklaşık MÖ 1650) 256/81 oranını kullandı, Arşimet ise yaklaşık MÖ 250’de çokgenlerle bu sayıya alt ve üst sınır koyan bir yöntem geliştirdi. Üçlemenin son kitabı olan Pi’nin ilk baskısı Temmuz 2015’te 50.000 adet olarak yapıldı. Kohen, aynı söyleşide Pi’ye dair bir benzetme yapıyor:

“Gittiğin yol ne kadar uzuyorsa, kapsadığın alan da o kadar büyüyor.”

Karakterler ve Burçlar: Hikâyenin İç Yüzü

Fi Çi Pi üçlemesinden bir görsel

Çoğu okur seriyi takıntılı bir adamın aşkı olarak yorumluyor. Söylenti’ye göre ise kitabın odağı yalnızca aşk hikâyesi değil; sanat, siyaset, din, bilim, aşk ve nefret gibi soyut kavramların karakterlerin düşünce, duygu ve davranışlarını nasıl şekillendirdiği. Seride 12 karakter yer alıyor ve her biri bu kavramlardan farklı biçimde etkileniyor.

Kohen’in sosyal medya paylaşımlarına dayandırılan haberlere göre karakterler 12 burç gözetilerek kurgulandı ve her karakter belirli bir psikolojik özellikle ilişkilendirildi. Örneğin Can Manay Akrep burcu ve sınırda kişilik bozukluğuyla, Göksel Terazi burcu ve antisosyal kişilik bozukluğuyla, Duru ise Yengeç burcu ve histrionik kişilik bozukluğuyla anılıyor. Bilge (Başak) ve Ali (Balık) gibi karşıt burç eksenindeki karakterlerin birbirinin gölgesi olarak karşı karşıya geldiği yorumlanıyor. Bu etiketler kurgusal karakterler için kullanılan edebî bir çerçeve olarak okunmalı; klinik bir tanı anlamı taşımıyor.

Burç yorumlarının kültürel arka planı için Söylenti’deki Kırık Kalpler İçin Astroloji Rehberi incelemesine ve fal ve astroloji geleneğini anlatan yazıya göz atılabilir.

Fi Çi Pi Üçlemesi Hakkında Değerlendirme

Üçleme, bir aşk hikâyesini bilimsel ve felsefi kavramlarla çerçeveleyen yapısıyla okuru ikiye bölüyor: Bir kesim sembolik katmanları ilgi çekici bulurken, diğer kesim bu katmanları soyut buluyor. Serinin dikkat çeken yanı, kitap adlarını uyum, enerji ve ondalık basamakları sona ermeyen bir sayı gibi üç ayrı kavrama dayandırması. Bu kavramları metne nasıl taşıdığı ise her okurun yorumuna göre değişiyor.

Peki siz Fi, Çi ve Pi’yi bir aşk hikâyesi olarak mı, yoksa sembolik bir anlatı olarak mı okudunuz? Düşüncelerinizi yorumlarda paylaşabilirsiniz.

Bunu da okuyun:

Editörün notu: Bu yazı Kasım 2026’da güncellendi.


Kaynakça:

Arman, Ayşe. “Dünyayı Değiştirmek İçin Yazdım”. Hürriyet, 16 Ağustos 2015, Web. Erişim Tarihi: 16 Kasım 2026

“Akilah Azra Kohen Kimdir? Fi, Çi, Pi Üçlemesi Nedir?”. Haberler.com, Web. Erişim Tarihi: 16 Kasım 2026

“Azra Kohen Kimdir? Kaç Yaşındadır?”. Hürriyet, Web. Erişim Tarihi: 16 Kasım 2026

“Azra Kohen’in Kitapları Artık Everest Yayınları’nda”. Posta, 2 Temmuz 2018, Web. Erişim Tarihi: 16 Kasım 2026

“Fi, Çi, Pi Yazarı Azra Kohen’den Yeni Kitap”. NTV, 29 Mart 2017, Web. Erişim Tarihi: 16 Kasım 2026

“Azra Kohen Fi Burç Karakter”. Listelist, Web. Erişim Tarihi: 16 Kasım 2026

“Azra Kohen”. Wikipedia, Web. Erişim Tarihi: 16 Kasım 2026

“Golden ratio”. Wikipedia, Web. Erişim Tarihi: 16 Kasım 2026

“Pi”. Encyclopedia Britannica, Web. Erişim Tarihi: 16 Kasım 2026

“Qi”. Encyclopedia Britannica, Web. Erişim Tarihi: 16 Kasım 2026

Yazar

Arşiv
Arşiv
Söylenti Dergi'de geçmiş zamanda yazar olan dostlarımızın eserleri bu hesapta arşivlenmektedir. Yazar onayı olduğu sürece kaynak göstererek kullanmak serbesttir.

Substack bülteni

Bu yazı hoşuna gittiyse: haftanın en iyi yazıları e-posta kutunda.

Reklam yok · tek tıkla ayrıl

Sırada ne var

Aynı bölümden üç okuma

Yorumlar

Editör onayıyla yayınlanır

Yorum Yap

Yorum girişi yapınız.
Adınızı girin