Sinema Alanında 10 Öneri Kitap

1- Sinematografi İnsan Yüzüdür- Ingmar Bergman

”Ben daima yüzlerle ilgilenirim. Şimdi şuraya oturup bir insan yüzüne bakmanızı istiyorum. Eğer yüz çok geri planda kalmışsa, yüz çok fazla ileriye taşınırsa, gözleri göremiyorsanız, ışık çok sanatsal bir şekilde kullanılmışsa, o yüz kaybolur. Bana göre, sinematografinin en büyük hediyesi, insan yüzüdür.”
”Ben bir dikizciyim. Birine bakmak, onun derisinin, gözlerinin nasıl değiştiğini görmek, kaslarının, dudaklarının sürekli değişimini izlemek benim gözümde daima bir dramadır. Asıl temamın hep insanlar arası ilişkiler olması da buna bağlıdır. Yine bu yüzden, mesleğimde başvurduğum tek araç, sezgilerimdir.”
Daha önce, tiyatro ve sinema hayatını anlattığı Büyülü Fener kitabıyla bilinen 20. yüzyılın büyük sinema yönetmenlerinden Ingmar Bergman’ın sinemaya, tek tek filmlerine ve hayata dair görüşlerini anlattığı söyleşilerinden oluşan bir kitap…

Agora Kitaplığı
Türkçesi: Selim Özgül

2- Sinemada Anlam Yaratma- Seçil Büker

- Advertisement -

Görüntü belirli bir içeriği aktaran bir anlatım aracı, sinemanın en küçük anlamlı birimidir. Görüntünün tözü, gözümüzle gördüğümüz tüm nesneler, biçimiyse alıcının belli bir açıdan gösterdiği nesneler. Görüntüdeki nesne gerçek dünyadakinin tıpatıp benzeri değil. Kimi kez yönetmen nesnel gerçekliği çok az değiştiriyor, gerçek dünyadaki nesne ile görüntüdeki nesne birbirine çok benziyor. Ama bu görüntünün de bir biçimi var. Çünkü yönetmen görüntüdeki nesneleri belli bir açıdan, belli bir ışık altında gösteriyor. Yani bu görüntü de yönetmenin bakış açısını yansıtıyor. Görüntünün biçimi ile görüntünün fiziksel görünüşü ayrı şeyler. Çünkü fotoğraf büyütüldüğünde ya da küçültüldüğünde fiziksel görünüş değişir, ama biçim aynı kalır…

Hayalperest Yayınevi

3- Sinema Dersleri- Sergey M. Eisenstein

Sovyetler Birliği’nin en büyük sinemacılarından Sergei Mihailoviç Eisenstein’ın ‘‘Sinema Dersleri’’, öğrencisi Vladimir Nijni’nin derslerde tuttuğu notlardan oluşuyor. Eisenstein’ın sinema eğitimi verdiği öğrencilerle soru-cevap yöntemi üzerine kurulan kitap, sahne tasarımı tekniklerinden, bir kitabın ya da öykünün filme nasıl aktarılacağından, sahneye koyma, sahne üzerinde planlama, çekim teknikleri ve oyunculuk gibi sinemasal sahneleme üzerine derslerden oluşuyor. Sinema yönetmenliğinden önce hem ABD’de hem de SSCB’de dekor hazırlayan, sessiz ve sesli sinema dönemlerinde mesleğin tozunu yutmuş Eisenstein’ın derslerinde öğrenciler, usta yönetmenin sinemaya kazandırdığı yenilikleri öğrenmenin yanı sıra, Eisenstein’la birlikte Balzac’ın ‘‘Goriot Baba’’sından Dostoyevski’nin ‘‘Suç ve Ceza’’sına, Haiti’deki ayaklanmayı anlatan ‘‘Dessalines’’den ‘‘Potemkin Zırhlısı’’na, sahnelemenin senaryolaşma aşamalarını, çerçevelerin kullanımını deneme-yanılma yöntemiyle öğreniyorlar.

Agora Kitaplığı
Türkçesi: Engin Ayça

4-Sinema ve Varoluşçuluk- Hakan Savaş

Sinemaya felsefe ile bakmak, felsefi bakışı film çözümlemesi ve eleştirisine taşımak olduğu söylenebilir. Sinema ve Varoluşçuluk, felsefe ile sinema arasında kurulacak bağda bir ilmek atıp ve felsefi bakışın sinema sanatını değerlendirme yönünde sağlayabileceği olanaklardan bir bölümünü tanıtarak, örneklendirmektedir…

Varoluşçuluk ve Sinema, okurunu sinema sanatının olağanüstülüklerle dolu dünyasında dolaştıran bir kitap. Bunu yaparken edebiyattan felsefeye, sanat ve düşünce alanlarında özgürce dolaşıyor. Sinema ve yazının ustalarını sanatın evrensel ve insani değerlerinde buluşturuyor.

Sözcükler Yayınevi

5- Mühürlenmiş Zaman-Andrey Tarkovski

“Koca bir evreni içinde taşıyan insan: işte benim tek ilgi odağım. Zira hayat, her zaman hayal gücümüzden daha zengindir. Bu yüzden gerçek bir sanatçı, ancak kendisi açısından hayati bir zorunluluksa yaratma hakkına sahiptir.
“Ben de sinema sanatıyla seyirciye, hayatın gerçek akışını neredeyse hiç bozmadan aktarma yeteneğini taşımak istiyordum. Sinema sanatının gerçek ‘şiirsel’ özü burada yatar. Benim ‘kurgu sineması’nı reddetmemin sebebi, seyircinin perdede gördüklerini kendi deneyimleriyle bağdaştırmasına imkân tanımamasıdır.
“Biz sanatçıların taşıdığı tek sorumluluk, kendi yapıtlarımızın düzeyini yükseltmektir. Nitekim ben de kendi filmlerimde hep, birlikte yaşadıkları insanlara bağlı olmalarına, yani özgür olmamalarına rağmen ‘içlerindeki’ özgürlüğü korumasını bilen insanları anlatmak istemişimdir.”

Agora Kitaplığı
Türkçesi: Füsun Ant

6-Sinema Benim Memleketim-Fatih Akın

Sinema tarihinde macera dolu, zevkli ve öğretici bir yolculuğa çıkmak isteyenler, yedinci sanattan vatanlarıymış gibi söz edenler için…
Kısa ve Acısız, Temmuz’da, Solino, Duvara Karşı, Yaşamın Kıyısında, Soul Kitchen gibi filmleriyle uluslararası festivallerde geniş yankı yaratan dünyaca ünlü Türk-Alman yönetmen Fatih Akın, başlangıçtan itibaren sinema yaşamının öyküsünü aktarıyor Sinema, Benim Memleketim’de…
Fakat, yalnızca sinemadan söz etmiyor elinizdeki kitap. Gurbetçi bir ailenin çocuğu olarak Akın’ın Hamburg’daki ilk gençlik yılları, üyesi olduğu çeteler ve aile üyeleri hakkında da ilginç hikâyeler anlatılıyor.
Sinema, Benim Memleketim, sinema tarihinde macera dolu, zevkli ve öğretici bir yolculuğa çıkmak isteyenler, yedinci sanattan vatanlarıymış gibi söz edenler için…
Yayınevi: Doğan Kitap , Türkçe

7- Sinema Manifestoları-Şenol Erdoğan

Grafiyi sinema ile yaratmak noktasında karar kılmış olan adamlar, yapmak istedikleri görüntü devrimini gene de kâğıt üzerinde çerçevelemekten alamamışlardır kendilerini: 1916`lı yıllarda Fütürist Sinemacılar, 23`lerde “sine-göz”cü Vertov, Hollywood’un kutsal ağaçlarını 8mm`lik baltalarıyla parçalayan 40`ların ilk “newyorker”ları, 60`larda geleneksel Alman sinemasının kalıplarından boğulmakta olan Yeni Alman Sineması yaratıcıları, sex, balgam, küfür ve dahi şiddetsiz bir sinemanın sinema olamayacağını savunan “ihlal” sinemacıları, “hayatı bilebilmek için, ölümü safra dolu mesanede düzmeniz gerekir ve bunun her pislik dolu anını sevmeniz gerekir…” düsturu ile yola çıkan “şizoid” sinemacılar ve nihayetinde dijital videodan internet filmciliğine değin uzanan yeniçağın güçlü, kuralsız çocukları…

Herkesin çekecek bir filmi ve yazacak bir manifestosu muhakkak olmalı, aksi taktirde “sadece mutsuz insanların öyküsü vardır” önermesini nasıl haklı çıkarabiliriz…

Yayınevi: Altıkırkbeş Yayın Basın

8- Sinema Nedir? – André Bazin

André Bazin, sinema kuramı denince akla gelen ilk isim, bir film filozofu. Bugün film çalışmaları diye bağımsız bir disiplinden, entelektüel bir uğraştan bahsedebiliyorsak, bu büyük ölçüde Bazin’in sayesinde. Fransız Yeni Dalga akımının ve auteur kuramının fikir babası, sinema tarihindeki en etkili yayın olan Cahiers du Cinema’nın kurucusu ve editörü, İtalyan Yeni Gerçekçi akımının en önemli kuramcılarından olan Bazin, Godard’ın “Sinema hayattır” düsturunu kırk yıllık kısa yaşamıyla özetlemiş biri.
Bazin, film çeker gibi, kare kare ördüğü yazılarında, sinema nedir sorusunun yanıtını; sinemanın öğelerinde, film dilinde, sinemanın diğer sanatlarla olan ilişkilerinde, Chaplin, Bresson, De Sica gibi büyük yönetmenlerde, “Yer Sarsılıyor”, “Sahne Işıkları” gibi başyapıtlarda arıyor. Sinema çalışmalarında temel metin kabul edilen Sinema Nedir?, Renoir’ın söylediği gibi, “bir gün sinema yok olsa da yaşamaya devam edecek” bir çalışma.

Türkçesi: İbrahim Şener
Doruk Yayınevi

9-Sinemaya Giriş-Kara Film -Jennifer Fay, Justus Nieland

Genellikle Amerikan kültürüyle bağdaştırılan “kara film” aslında ortaya çıktığından beri uluslararası bir fenomendir ve biçimsel göstergeleri dünyanın karmaşık jeopolitik topolojisinde oradan oraya göç eder. Bu kitap kara filmin Avrupa sinemasıyla bağlantılarının izini sürüyor, kozmopolit edebiyat ve sinema uyarlamaları kültüründeki hareketini gözlemliyor ve İkinci Dünya Savaşı sonrasında ABD, Avrupa, Ortadoğu ve Latin Amerika’daki yükselişini inceliyor.

Jennifer Fay ve Justus Nieland kara filmin sınırları nasıl aştığını, uluslararası izleyici kitlelerine nasıl hitap edebildiğini ve ekonomik buhran, savaş, işgal, ekonomik ve kültürel modernleşme, sömürgelerin bağımsızlıklarını kazanması ve göç gibi birçok evrensel fenomen eşliğinde yerel suçları ve yerel mekanların krizlerini nasıl dramatize ettiğini irdeliyorlar. Kara film ve evrensel kültür hakkındaki bu çalışma, aralarında The Maltese Falcon (1941), Nora inu (1949), Aventurera (1950), Out of the Past (1947), Ossessione (1943), La bête humaine (1938), C.I.D. (1956), The Lady from Shanghai (1947), The American Friend (1977), Chungking Express’in (1994) bulunduğu birçok film üzerinden kara filmin heterojen tarzlarını tartışmaya açarak, cazibesinden hiçbir şey kaybetmeyen bu tür hakkındaki önemli akademik tartışmaları da gözden geçiriyor.

Türkçesi: Ali Nejat Kanıyaş
Kolektif Yayınevi

10- Haneke, Haneke’yi Anlatıyor-Michael Cieutat, Philippe Rouver

“(…) her zaman ilhama bir şans tanıyacaksın. Ama şans ancak çok çalıştığında gelir. Her açıdan baka baka sonunda mutlaka bir çözüm bulursun. Eğer sadece ilhamın gelmesini beklersen, çok uzun sürebilir bu bekleyiş!”

“(…) filmlerimde hiçbir zaman cinsel birleşme ya da şiddet uygulama sahnelerine yer vermem; çünkü seyirci bunun gerçek olmadığını, oynandığını bilir. Benim açımdan bu bir edep meselesi değil, sinemanın illüzyonuna ihanet etmeme kaygısı.”
Haneke sineması başından beri, hayatın can acıtan yanlarını didikliyor, kazıyor, kaşıyor, seyircisinin huzurunu kaçırıyor ve onu, kesin diye bildiklerini gözden geçirmeye davet ediyor. Philippe Rouyer ve Michel Cieutat tarafından Paris ve Viyana’da iki yıla yayılan zaman zarfında yapılmış elli küsur saatlik bu söyleşide usta yönetmen Haneke kendini berraklık ve içtenlikle ifade ediyor. Haneke Haneke’yi Arılatıyor büyük bir yönetmenin insan ve yaratıcı olarak tam bir portresini çizmeyi başarıyor.

Türkçesi: Siren İdemen
Everest Yayınevi

Yorum Yap

Yorum girişi yapınız.
Adınızı girin

Avatar
Arşiv
Söylenti Dergi'de geçmiş zamanda yazar olan dostlarımızın eserleri bu hesapta arşivlenmektedir. Yazar onayı olduğu sürece kaynak göstererek kullanmak serbesttir.

Must Read

Unutulmaz Dizi ve Filmlerden Unutulmaz 15 Replik

Bu yazımızda bizi etkileyen, tekrar izleme isteği  uyandıran, ağlatan, güldüren, düşündüren unutulmaz dizi ve filmlerin, film karakterlerininin, unutulmaz repliklerini sizler için derledik. İyi okumalar...