Savaşa Çocuk Gözünden Bakmak: Pan’ın Labirenti

Meksikalı ünlü yönetmen Guillermo del Toro’nun 2006 yılında yönettiği film, fantastik kült filmler arasında yerini almıştır.  Oyuncu kadrosunda; Ivana Baquer, Sergi López, Maribel Verdú ve Doug Jones gibi isimler yer almıştır.  Yayınlandığı yıl 3 tanesi Ocar olmak üzere, çeşitli festivallerden 107 ödül kazanmıştır.

Film, İspanya İç Savaşı sonrası bir kasabada geçmektedir. Ofelia babasını savaşta kaybetmiş bir çocuktur. Okuduğu kitaplarla kendi hayal dünyasını kurarak gerçek dünyadan uzaklaşmıştır. Annesi Carmen kocasının ölümünden sonra faşist Franco’ya hizmet eden yüzbaşı Vidal ile evlenmiştir. Yüzbaşı isyancıları bastırmak için bir karakolda görev yapmaktadır. Carmen Vidal’in çocuğuna hamiledir. Vidal çocuğunun yanında doğması için onları yanına çağırmıştır. Film arka planına İspanya İç Savaşını anlatırken,ön planında ise Ofelia ve yüzbaşı arasında geçen soğuk savaşı anlatır. Ofelia’nın verdiği savaşta yanında olan tek kişi ise evin yardımcısı Mercedes’tir.

( Yazının bundan sonraki bölümü film hakkında spoiler içermektedir.)

- Advertisement -

Filmde İspanya iç savaşındaki tarafların her ikisine de yer verilir. Yüzbaşı Vidal Franco’nun yani milliyetçi cephenin tarafında savaşan bir yüzbaşıdır. Evde yardımcı olarak çalışan Mercedes ise aslında Vidal’den nefret etmektedir. İsyan eden ve cumhuriyetçi cephe için savaşan kardeşine bilgi aktarmaktadır. Mercedes seyircileri o dönemin gerçekleriyle yüzleştirirken, Ofelia karakteri ise olayları kendi hayal penceresinden izleyiciye sunar. Böylece seyirci gerçek dünya ve Ofelia’nın dünyası arasında bir yolculuğa çıkmaktadır.

Ofelia film ilerledikçe kendi kabuğuna çekilmeye devam eder. Bir gün evin arka tarafında oynarken keşfettiği labirentte karşılaştığı Pan, ona prenses olduğunu kanıtlaması gerektiğini ama bunun için üç görevi tamamlaması gerektiğini söyler. İlk görevinde ; kutsal ağaçta bulunan kurbağanın ağzına üç taş atması ve içindeki anahtarı alması gerekmektedir. Görevi başarıyla tamamlayan Ofelia eve döner ancak elbisesi çamur içinde kalmıştır. Akşam yemeğine misafirler geleceği için annesi onu cezalandırı ve odasına yollar. Aç bir şekilde odasına giden Ofelia’yı yer altında görürüz. Az önce cezalandırılarak oturtulmadığı masanın benzeri bir masadır. Tek fark yüzbaşı Vivaldi’nin oturduğu yerde gözleri ellerinde olan bir yaratık oturmaktadır. Gerçek hayattaki durumla paralellik göstererek Ofelia’nın bu sofradan da yemek yemesi yasaktır. Bu yerine getirmesi gereken ikinci şarttır.

Ofelia bu sefer sözünü tutamaz ve masadan iki üzüm tanesi yer. Bazı mitolojik yazılarda üzüm kötülüğe, açgözlülüğü hatta şeytana giden yol olarak adlandırılırmıştır. Ancak Hristiyanlık dininde üzümün önemli bir yeri vardır. Üzüm Kutsama Bayramı olarak kutlanan üzüm hasadı İsa’ya giden bir yol olarak görülmektedir. Filmin kırılma noktası bu sahnedir. Ofelia yaratığa (Vilya)’ya karşı çıkarak otoriteye baş kaldırır. Peki hikaye şeytanın(kötülüğe) yolunu mu yoksa İsa’nın (iyileğe) yolunu mu takip edecektir?

Yaratık, nefsine yenik düşen Ofelia’ya “Artık asla aramıza dönemeyeceksin. Ruhun ebediyen insanlarla kalacak. Sıradan bir insan gibi yaşlanarak öleceksin! Ve senin anılarınla birlikte, biz de kaybolacağız…” der. Böylece Ofelia’nın  en korktuğu şey başına gelmiştir: Hayatını sıradan bir insan olarak sürdürmek…

Filmin ilerleyen dakikalarında Carmen doğum yaparken vefat eder. Ofelia’ya göre bunun sorumlusu kendisidir. Yeni doğan kardeşine zarar gelmemesi için onu alarak labirente kaçmaya çalışır fakar yüzbaşı Vidal’de bebeğinin peşindedir. Filmin finalinde Vidal Ofelia’yı labirentte öldürür. Mercedes ise kardeşi ve cumhuriyetçi grupla köyü kurtarmıştır. Labirente Ofelia ve bebeği kurtarmak için döndüğünde Ofelia’yı cansız bularak bir şarkı mırıldanır. Gerçeğin anlatıcısı Mercedes üzgündür,  kasaba kurtarılmıştır ancak Ofelia ve birçok kişi hayatını kaybetmiştir. Kamera bu sırada bize kendi dünyasını anlatan Ofelia’ya döner. Yeraltı dünyasında ilerlemektedir. Babası kral, annesi ise kraliçe tahtında oturmaktadır ve Ofelia’yı beklediklerini söylerler. Film bu sahneyle son bulur.

Ofelia dışarıdaki acımasız dünyanın farkında olacak kadar büyük bir karakterdi ancak yaratığın da söylediği gibi en korktuğu şey büyümek ve sıradan bir insan olmaktı. Annesinin ‘dünya bir peri masalından ibaret değil’ sözüyle kızmasına inat kendi dünyasında yaşamak için direnmiştir. Ofelia tıpkı filmin diğer önemli karakteri Mercedes gibi faşist cepheye karşı direnmiştir. Mercedes bu direnişi zekası ve yardımlarıyla yaparken, Ofelia ise hayal gücüyle başarır.

Yorum Yap

Yorum girişi yapınız.
Adınızı girin

Avatar
Öyküm Karahan
Steal the time, take a song and be glad

Must Read

Tezer Özlü – Yaşamın Ucuna Yolculuk

  Bu kitap, yazarın Almanca kaleme aldığı "Auf dem Spur Eines Selbsmords" (Bir İntiharın İzinde) adıyla 1983 Marburg Yazın Ödülü'nü alan metnin Türkçesidir. Bu kitap...