Gece Modu

Söylenti Dergi olarak yeni bir oluşuma imza atıyoruz! Katılmak istersen yukarıdaki resme tıkla; öykü, şiir, deneme, inceleme, çeviri, çizim ve röportajlar ile bize katkı sağla!



Çehov’un öykücülüğünden, bu alandaki başarısından ve samimiyetinden herkesin haberi vardır. Ancak tüm bunların yanında Çehov, mükemmel bir oyun yazarıdır. Oyunlarında ülkesini ve yarattığı karakterleri bir hamur gibi şekillendirmeye yönelir. Bunu da başarır…
Ben bu yazımda, Çehov’un Vişne Bahçesi adlı oyunundan bahsedeceğim. Oyunun bir toprak ya da mülk adı olduğunu sonradan anlıyorsunuz. Ancak bu bilinçli yapılmış bir sembolizasyon. Rus romanlarından bildiğimiz aristokrasi, mülkiyetler, ipotek borçları bu oyunda çok çok yer tutuyor. Bunun sebebini şu şekilde açıklayalım, Rusya’da toprak köleliğinin kaldırılmasından kırk yıl sonra Çehov, bu oyunu yazarken, Rusya’da bir devrim niteliği taşıyan bu köleliğin etkileri hala hissediliyordu. Aslında bu oyun komedi olarak yazılsa da tragedya olarak sergilendi. Çünkü bu oyun Rus halkının ayna gibi yansımasıydı. Oyunun ana kahramanı Ranyevskaya adlı orta yaşlı bir kadındır. Oğlunun ölümünden sonra kendine gelememiştir. İlk başlarda zengin olarak geçinse de daha sonra ekonomiden pek anlamadığından ailesini çok zor günlere hazırlar. Her şeylerini kaybedecek duruma gelirler ve evleri açık arttırmayla satılır. Yapılan ilk iş ise evin bahçesindeki vişne ağaçlarının kesilmesidir. Bu bahçe, mevsimlerin aktığını, ayların/yılların geçtiğini ve geçen zamanda değişimin, iyi veya kötü yenilenmenin, yok oluşun varlığını temsil etmektedir.
Çehov’un tasvirleri hikayeyi çok daha güçlü kılmaktadır. Hatta ilk sayfalarda Çehov, soğuk bir yaz sabahını mükemmel şekilde anlatır. Çehov’un bu tasvirleri onun bıçkın tavrının özeti niteliğindedir. 

Oyunun değinmek istediğim bir diğer özelliği ise, ailenin çok vurdumduymaz olmasıdır. Çoğu insan “Kaybedilen malın ve mülkün karşısında hiçbir şey yapmayan, umursamayan aile” olarak nitelendirir. Hakikaten de öyledir ki aile bunun için hiç çaba göstermez. Belki de Çehov, bunu bilinçli yapmıştır ve aileden halka genişleterek okuyucusuna mesaj vermeye çalışmıştır. -Neden olmasın?-

Çehov’un asıl anlatmak istediği şey; çöken bir Rusya, yükselen bir batı idi. Bu geri kalmışlığı ancak böyle çizebilirdi. Okuyucuların çoğu tipik bir aile olarak nitelendirse de anlatılan Rusya’nın çöküşüdür. Bu çöküş ise bir aile üzerinden anlatılır. -Bu indirgeme bana Yakup Kadri’yi hatırlattı.-

Size tüm oyunun sinopsisini yaratan bir cümleler bütünü sunmak istiyorum;
“Şöyle bir düşününüz Anya, dedeniz, dedenizin dedesi, atalarınızın tümü de toprak kölelerinin sahibiydiler, canlı insanlara sahiptiler. Vişne bahçesindeki her ağaçtan, her yapraktan, her daldan insan yüzleri bakmıyor mu size? Seslerini duymuyor musunuz? insanlara sahip olmak – işte kendinizi, atalarınızı da, işte bu böylesine değiştirmiş ki, ne siz, ne anneniz, ne de dayınız, başkalarının parasıyla yaşamakta olduğunuzu, hiçbir zaman evinizden içeriye sokmadığınız kimselerin sırtından geçindiğinizi idrak edemiyorsunuz… “

CEVAP VER

Yorum girişi yapınız.
Adınızı girin