Modern Hayatın Yalnızlığındaki İroni; Stevie Smith – Not Waving But Drowning

Bir Hulusi Çınar çeivirisiyle şiir şöyledir;

El Sallamıyordum Boğuluyordum

Onu kimse duymadı, adam ölü,
Ama iniltisi hala geliyor:
Yakında sanıyordunuz, oysa açıktaydım
Ve, ne el sallaması, boğuluyordum.

Zavallı adam, dalga geçmeyi pek severdi
Ve şimdi ölü
Öyle soğukmuş ki kalbi dayanamadı,
Dediler.

- Advertisement -

Hayır, hayır, soğuk hep soğuktu
(Ölü adam hala yatmış inliyor)
Hayatım boyu hep çok açıktaydım
Ve, ne el sallaması, boğuluyordum.

Bu dizeleriyle Smith, modern dönem insanlarının arasında boğulmayı okurlarına en şiirsel yol ile aktarmıştır. Ortada ölen bir adam vardır; okurlara ise, kalan üç ayrı ses. Seslerden biri ölen adamın kendisidir; diğeri ölen adamı tanıyanlar ve ölüm anına şahit olanların sesi, üçüncü ses ise olayı anlatan sestir. Bu kısacık şiirine üç farklı bakış açısının yanı sıra derin anlamlar da yüklemeyi başaran Smith için kalemi güçlü bir şair olduğunu söylemek hiç de yanlış olmaz. Şiirleri ritim ve anlatım bakımından kolay görünür fakat seçtiği temalar ile anlatmak istediği yol her zaman en zorlu yol olmuştur. Eserlerinde, yaşadığı günlük dünyayı eşsiz bir tarz ile eleştirmiştir. 

Şiir, modern dünyadaki insanların birbirlerine kayıtsızlığını, iletişim sorunun kaçınılmazlığını, gerçekler içinde boğulmayı ve bunların farkında olan bir bireyin çaresizliğini anlatmaktadır. Olay anına şahit olan kişi ile boğulan kişinin anlatımında farklılıklar vardır. Olaya şahit olanlar, boğulan adamı görür fakat onu el sallayıp su içinde eğleniyor zannederler. Oysa gerçek, çevresindeki insanların algıladığından oldukça farklıdır. Kimse onun ağladığını, can çekiştiğini görmemektedir. Öldüğü anlaşıldıktan sonra herkes onun ölüm sebebini suyun soğuk olmasına bağlar. Fakat Smith daha da derin bir anlam katar şiire, kalbinin soğuk suya dayanamadığını ve o nedenle öldüğünü vurgular. Gerçek buradaki metaforda gizlidir aslında. Etrafı soğuk kalpli insanlarla çevrelenmiştir, kalbi bu gerçeğe dayanamaz ve o insanların arasında boğulur. Kimse onun can çekiştiğini anlamaz çünkü ölen adam onlardan çok uzaktadır, çok farklıdır. 

Şiire ilk baktığımızda basit bir anlatımla yazıldığını görebiliriz fakat içinde barındırdığı derin anlamlar ile okuyucusunu alıp götürür. Bir yandan okura yaşadığı toplumu sorgulatırken bir yandan da kendilerinden bazı izler bulmalarını sağlar. 

Şiir aslında yazarın kendi hayatından da izler taşımaktadır. 1902 doğumlu olan Smith iki büyük dünya savaşı görmüş, savaş sonrası dönemini yaşamış ve 1971 yılında da hayata gözlerini yummuştur. Smith’in yaşadığı dönemin yazarlarına baktığımızda kendilerini toplumdan soyutlamış, yalnızlaşmış hayatlar yaşadıklarını ve bu ruh halini eserlerine de yansıttıklarını görürüz. T.S Eliot’ın Prufrock’u, Virginia Woolf’un Septimus’u ve daha niceleri… Aslında toplumdaki bütün gerçekliklerin farkında olan yazarların, eserlerinde modern insanlığa karşı bir eleştiri sunmaları kaçınılmazdır. Bu anlamda Smith’in boğulan adamı aslında modern toplumun içinde boğulan bir bireyi yansıtmaktadır ve şiirde, bu duruma kayıtsız kalıp ilizyon içinde yaşamayı tercih eden modern insanlık izleri görülmektedir. Adamın boğulduğunu göremeyip, onun en salladığını zannederler ya da öyle görmek isterler ama gerçeklik bundan çok uzaktadır. Adam el sallamıyor, çırpınıyordur. 

Stevie Smith bu şiiri için bir de resim çizmiştir. Resim, içinde bulunduğu karmaşayı da oldukça iyi açıklamaktadır.

                                         

Şiirin orjinali ise şu şekildedir;

Nobody heard him, the dead man,
But still he lay moaning:
I was much further out than you thought
And not waving but drowning.

Poor chap, he always loved larking
And now he’s dead
It must have been too cold for him his heart gave way,
They said.

Oh, no no no, it was too cold always
(Still the dead one lay moaning)
I was much too far out all my life
And not waving but drowning.

Yorum Yap

Yorum girişi yapınız.
Adınızı girin

Must Read

Ece Ayhan Seçmeleri: Şiirimiz Mor Külhanidir Abiler | 22 Alıntı

"Şiirimiz her işi yapar abiler"   İkinci Yeni'nin özgün ve usta kalemlerinden Ece Ayhan'ın kaleme aldığı onlarca satır, Yapı Kredi Yayınları tarafından 2008 yılında seçme...