Johannes Vermeer, İnci Küpeli Kız , Mauritshuis Müzesi
Gece Modu

Söylenti Dergi olarak yeni bir oluşuma imza atıyoruz! Katılmak istersen yukarıdaki resme tıkla; öykü, şiir, deneme, inceleme, çeviri, çizim ve röportajlar ile bize katkı sağla!



Vermeer’in ünü dünyaya yayılmış olan başyapıtlarından biridir, İnci Küpeli Kız.

Dönemin Hollanda’sı
Tablo hakkında yazmadan önce 17.yüzyıl Hollanda’sına bir bakalım. “Yılda 70 bin resmin yapıldığı, 110 bin parça kumaşın dokunduğu, milli gelirin çok yüksek seviyelerde olduğu bir ülke düşünün. Avrupa’nın en kentleşmiş şehri olan Hollanda’da okur yazar oranı da çok yüksekti. Hemen herkesin evinde sanat eserleri bulunuyordu. Toplumsal alt yapısı sağlam, farklı dini inançların bir arada olduğu anlayışlı bir ortam mevcuttu. Hollanda’da tüm bu eşsiz güzellikler yaşanırken, Avrupa’da siyasi yapılanma tamamen değişmekte ve İspanya’ya karşı Seksen Yıl Savaşları yapılmaktaydı. Bu dönemde Hollanda önde gelen dünya gücü ve tüccar bir millet olarak ortaya çıktı.”(1)

Daha da yükselen refah seviyesinin bir sonucu olarak toplumun her alanında büyük gelişmeler yaşanmış, bu gelişmeler toplumu ve sanatı etkilemiştir.
Hollanda halkı zengin ve nüfuzlu bir alt yapıya sahipti. Kent halkı ticaretle uğraşan, varlıklı ve rahat bir tabakadan oluşuyordu. Öte yandan son derece duyarlı, bağımsızlıklarına düşkün ve bağımsızlıkları için gözü kara olabilecek kadar da kararlı bir halktı. “Bu duyarlı ve doğuştan sanata yakınlık duyan insanlar güç sahibiydi ama aynı zamanda adildi; hayatları doyurucu ve rahattı ve resimlerinden, bu hayatın zevkine varmak için yararlanmak istediler. Onlar, durumun elverdiği her an resimlerinde bunların bir kez daha
tadını çıkarmak istediler: kentlerinin, evlerinin, mobilyalarının tertipli olmasının, evde hüküm süren huzurun ve bir o kadar da eşlerinin, çocuklarının saygın giyiminin, zenginliklerinin, sivil ve siyasi törenlerinin, denizcilerin cesaretinin, ticaretteki ünlerinin ve dünyaya yelken açan gemilerinin. Hollandalı ressamlar aynı zamanda doğadaki nesnelere içten ve neşeli bir varoluş duygusu katarlar. Resimlerini, kılı kırk yararcasına yapmışlar, en üstün sanatsal  kompozisyon özgürlüğü ile rastlantısal ayrıntılara karşı duydukları ince hassasiyeti birleştirmişlerdir. Konular hem özgürce hem sadakatle ele alınmıştır ve yalnızca bir an var olan şeyleri sevdikleri çok açıktır. Taze bir bakışa sahiptirler ve dikkatlerini yoğun bir biçimde, en minik ve en sınırlı nesneler üzerinde toplarlar”. (2)

Dönemin Sanat Anlayışı
Hollanda resminde sanatçılar gündelik hayatları resmetmişler, iç mekan, dış mekan, sokaklar, tüccarlar, çiftçiler gibi bir çok konuya resmin içinde yer veermişlerdir.
Hollanda’nın en parlak döneminde, 1632’de Delft’te dünyaya gelen Johannes Vermeer, bahsi geçen tüm bu zenginlik ve gücün yansımalarını, toplumsal refahı ve sakinliği eserlerinde yansıtmıştır. Dinin ve kilisenin baskısının olmadığı, tüm baskı unsurlarının kalktığı, yalnızca refahın ve sakin bir hayatın yaşandığı Hollanda’da, Vermeer’in seçip resmettiği konular da gündelik hayata dair olmuştur.
Bu döneme ‘Hollanda Altın Çağı’, sanatta ise Barok Dönem denmektedir. Işığın ve ifadenin
büyük önem kazandığı, tablolarda gündelik hayatın betimlendiği, sanatçıların özgür olduğu
için eser yetiştirme kaygısının olmadığı ama buna rağmen inanılmaz sanatsal üretimin olduğu verimli bir dönemdir. İnsanların ve sanatçıların son derece özgür olduğu toplumsal ortamda, sanatçılar konu seçimlerinde gündelik hayatın içindeki an’lara yönelmiş ve o an’ları resmetmiştir.
Vermeer de tablolarında daha sonra ‘tür resmi’ olarak anılacak olan gündelik konuları
resmetmiştir. Tüm bu bilgiler eşliğinde Vermeer’in eserlerine baktığımızda ‘İnci Küpeli Kız’ tablosu bize daha anlaşılır ve bilindik gelecektir.

İnci Küpeli Kız **

 

 

 

 

Sanatçı: Johannes Vermeer
Ölçüler: 44 cm x 39 cm
Sergilendiği yer: Mauritshuis
Oluşturulma dönemi: 1665
Dönem: Hollanda Altın Çağı
Tür: Portre

İnci Küpeli Kız
Kimileri tablodaki kadının hayali olduğunu söylese de gerçekte var olduğunu kabul edenler de bir o kadar çoktur. Tablo “Kuzeyin Mona Lisası” olarak adlandırılmıştır. Bu da tablonun önemini bir kez daha hatırlatıyor. Vermeer eserlerinde renkleri çok canlı kullanmış ve tüm detayları gerçeğe yakın şekilde resmetmiştir. Tıpkı bu tablo da olduğu gibi. Genç kızın dönüp baktığı o anda adeta göz göze gelmişiz gibi resmedilmesi çok etkileyicidir. Portre resimlerinde usta olan Vermeer ışığı ve gölgeyi çok iyi kullanmış, koyu zemin üzerinde canlı renkler tercih ederek etkinin daha da güçlenmesini sağlamıştır. Açık koyu renklerin tablodaki dengesini çok iyi ayarlamış ve boynun en karanlık noktasında inci küpeyi en parlak haliyle resmetmiştir. Tablodaki tüm detayların mükemmel şekilde gerçeğe yakın biçimde yansıtılması aynı zamanda eserin daha uzun sürede bitmesine
neden olmuştur. Sanatçı eserlerini büyük bir titizlikle yaptığı için az eser vermiştir.

Süt Boşaltan Kadın 1658 , ***

 

 

 

 

 

 

Süt Boşaltan Kadın

Sanatçı: Johannes Vermeer
Ölçüler: 46 cm x 41 cm
Sergilendiği yer: Rijksmuseum Amsterdam
Oluşturulma dönemi: 1657–1658
Dönemler: Barok, Hollanda Altın Çağı
Malzeme: tuval, yağlı boya

Gündelik hayatta görebileceğimiz bir andır. Sanatçı mutfakta çalışan bir hizmetçiyi gündelik işlerini yaparken betimlemiştir. Süt dolu sürahiyi yavaşça çömleğe boşaltırken gördüğümüz genç kız, konunun ne kadar sakin bir anının betimlendiğini gösteriyor ve adeta resme bakanları o andaki huzura davet ediyor. Vermeer’in tablolarını bu derece şiirsel ve hisli yapmış olması, izleyici üzerinde derin etkiler bırakmaktadır. Sanatçı yakaladığı o şiirsel havayı başarılı bir şekilde tüm doğallığıyla yansıtmıştır.

tablodan ayrıntı ****

 

 

 

 

 

 

 

Mekandaki tüm ayrıntılar son derece titizlikle resmedilmiş, eskimiş ahşap, demir çerçeve, kırık cam gerçeğe en yakın haliyle aktarılmıştır. Renk seçimlerinde, desenlerde ve ışığın kullanımında son derece ustaca bir düzen kurgulamıştır. Hiçbir ayrıntı izleyiciyi yormamakta ve bizleri o ana götürmektedir.  Tüm bu detaylar Vermeer’i çağının ustası yapmıştır. Başarılı yapıtları günümüze kadar ulaşmıştır. Eserlerinin bir çoğu devlet korumasında olan sanatçının tabloları çeşitli müzelerde sergilenmeye devam etmektedir.

 

 

——————————————————————————————————
Yararlanılan Kaynaklar
1-https://www.iletisim.com.tr/images/UserFiles/Documents/Gallery/140114170341.pdf
MICHAEL NORTH, Hollanda Altın Çağı’nda Sanat ve Ticaret ; ÇEVİREN Taciser Ulaş Belge
2- Hegel, Estetik: Güzel Sanatlar Üzerine Dersler
* Johannes Vermeer, İnci Küpeli Kız , Mauritshuis Müzesi, Google Arts Culture
**Google Arts Culture , Johanne Vermeer
*** Süt Boşaltan Kadın 1658 , Google arts culture
**** Süt Boşaltan Kadın 1658 , Google arts culture (ayrıntı)

CEVAP VER

Yorum girişi yapınız.
Adınızı girin