İstanbul Kaşiflerine Kitap Önerileri

101
Gece Modu

“Bu şehr-i Sitanbul ki bi misl ü behâdır
Bir sengine yek pâre Acem mülkü fedâdır
Bir gevher-i yekpare iki bahr arasında
Hurşîd-i cihan-tâb ile tartılsa sezadır”

Nedim

İstanbul yüzyıllar boyunca, hangi medeniyetin yörüngesinde olursa olsun, cazibe merkezi olma özelliğini korumuştur. İstanbul romanların içinde yer bulmuş kendine ve masallar diyarı olmuştur gün geçtikçe. Yüzlerce hatta belki binlerce şair ona olan sevdasına dizelerinde yer vermiştir. Nedim’in yukarıdaki dizeleri de anlatır bu şehrin başka hiçbir şehirle mukayese edilemeyecek kadar güzel ve özel olduğunu.

“Bu İstanbul şehri ki, paha biçilmez ona
Tüm İran mülkü feda olsun tek bir taşına
Öyle tek bir incidir iki deniz arasında
Yeridir dünyanın güneşi ile tartılsa”

Hal böyleyken bu kadim şehrin tarihini, bu günlere nasıl geldiğini ve ne değişimler geçirdiğini öğrenmek kendi içinde bir gereklilik oluyor. Biz bu yazıda size birkaç kitap önereceğiz.

İstanbul’u keşfetmek deyince akla ilk olarak şehrin tarihi ve gezilecek yerleri gelebilir. Bu konudaki önemli sorunlardan biri de, şehirde bir yer keşfetmek istenildiğinde genelde yeni yerler bulunamıyor olması. İnternet aramalarında hep aynı yerler çıkıyor ve bunlar Ayasofya, Sultanahmet gibi çok bilindik mekanlar oluyor. Bu yüzden bu yazıda yeni keşiflere vesile olabilecek kitapları seçmeye çalıştık. Üstelik kitapların hepsi mekanlar için değil. Öyleyse kitaplara geçebiliriz:

1.İstanbul’un 100’leri Serisi (İBB Kültür A.Ş.)

İstanbul, kültürel, coğrafi, stratejik, ekonomik vb. birçok özelliğinden ötürü yüzyıllardır farklı medeniyetlere ev sahipliği yapmış bir şehir. Bu farklı medeniyetlerin her biri ise şehirde bir iz bırakmış. 2010 yılında İstanbul ‘Avrupa Kültür Başkenti’ olunca Büyükşehir Belediyesi bu tarihe ışık tutacak bir seri hazırlıklarına girişmesi sonucunda bizleri İstanbul’un 100’leri serisi ile buluşturdu. İstanbul’un 100 fotoğrafçısı, mimarı, camisi, yazarı, kaybolan eseri, motifi, müzesi, Roma eseri gibi konulara odaklanan birçok kitap bu seri sayesinde okura kazandırıldı. Eğer spesifik yapılarda geziler yapmak istiyorsanız bu seriden bir kitabı alıp şehrin damarlarında dolaşmaya başlayabilirsiniz. Daha önce adını hiç duymadığınız bir camii veya kilise bu keşif listesinin başında yer alabilir.

 

2. İstanbul Gezi Rehberi, Murat Belge (İletişim Yayınları)

İstanbul gibi büyük bir şehrin rehberini yazmak kolay olmasa da Murat Belge bu konudaki eksiği kapatmak için değerli bir çalışmayla buluşturmuş bizleri. Haliç’ten Ümraniye’ye, Üsküdar’dan Pera’ya birçok semti/ ilçeyi adım adım gezecek şekilde bir kitap hazırlamış. Bu içeriklerin kimi yerinde yapıların planlarını vermiş bazense bir harita ile daha detaylı anlatımlar yapmış. Kitapta o bölgeye gittiğinizde sağa dönün, ileri gidin gibi yönlendirmelerle de ayrı bir havada gezdiriyor bizleri. Özellikle bir yerin her şeyini keşfetmek isteyenler için güzel bir başlangıç kitabı olabilir.

 

 

 

3. Bir Demet İstanbul, Mustafa Kutlu (Dergah Yayınları)

Bazı yazarların tavsiyeleri anında listelere eklenir. Söz konusu İstanbul olunca Kutlu’nun tavsiyeleri de bu listeye hemen girenler arasında oluyor. Yazarın 25 yıllık süreç içinde şehre dair aldığı notları paylaştığı bu kitapta nerelerde nelerin değiştiğini ve nasıl değiştiğini okuyabiliyoruz. Cansever’in Beyazıt Meydan Projesi alanına yeniden gidip baktığınızda bunu gözlerinizle görebiliyorsunuz. Şehrin güzel yanları kadar kaybettiği değerlerin de farkına varmak gerekiyor, nihayetinde koruma görevi hepimizin üstüne düşüyor. Sorunlar da bir şekilde keşfedilmeli.

 

 

 

4. İstanbul’u Dolaşırken, Hilary Summer-Boyd / John Freely (Pan Yayıncılık)

Murat Belge’nin rehberine oranla daha detaylı bilgiler içeren bir kitap önerisi var bu sefer sırada. Yürüyerek şehri deneyimlemeniz için birebir olan kitabın sonunda çok değerli bilgiler de biz okuyucular ile paylaşılmış. Osmanlı ve Bizans mimarisi üzerine notlar, önemli isimler, haritalar gibi bilgiler verilmiş ve kitapta adı geçen tüm mekanlar bir dizinde toplanmış. Yeni yerleşmeye açılmış Çekmeköy, Ataşehir gibi yerlere dair bilgilere erişemeyecek olsanız da tarihi yarımada ve Üsküdar- Kadıköy gibi yerleşmeleri tanımak için bu kitap birebir.

 

 

 

5. İstanbul Tarihi Araştırmaları, Halil İnalcık (İş Bankası Yayınları)

Halil İnalcık bu ülkenin sahip olduğu en kıymetli isimlerden biri hiç şüphesiz. Özellikle tarihi araştırmaları ve bu araştırmalardaki titizliği bizlere örnek olacak cinsten. (ayrıca kendisini kaybetmiş olmanın hüznünü yaşıyoruz) İstanbul’a dair farklı farklı çalışmaları olan İnalcık, İstanbul Tarihi Araştırmaları kitabında özellikle ‘Bilad-ı Selase’ yani üç beldeye odaklanmış: Galata, Eyüp, Üsküdar. Yaklaşık 600 sayfa olan kitapta bu yerlerin tarihine ışık tutacak birçok belgeyi orijinal halleriyle birlikte paylaşmış. Nüfusundan vakıf işlerine, gelişim süreçlerinden çarşılarına tarihi öneme sahip konulara değinen yazar kitap sonunda paylaştığı kaynakça ile de sizlere yol gösterici olabilir.

 

CEVAP VER

Yorum girişi yapınız.
Adınızı girin