Hayaller ve Yollar – Panait Istrati

Tüm eserlerini anadili olan Rumence değil de Fransızca olarak yazan, lakabı ‘’Balkanlar’ın Gorkisi’’ olan Panait Istrati’nin bu kitabını Ankara merkezli olup yeni  kurulan Kuzey Işığı Yayınları sayesinde kendi anadilimde okuyabildim. Fransızca aslından çeviren Şeyma Tahan’ı ayrıca kutlamak isterim. Çeviri esnasında Istrati’nin neşrettiği bazı kısımları bizim geleneksel deyişlerimize iyi uyarlamış, çok riskli bir iş olsa bile altından iyi kalkmış. Bunun yanında bazı Rumca deyişleri olduğu gibi bırakıp, açıklaması aşağıda verilmiş. Önemli bir yazarın önemli bir eserini iyi bir şekilde yayına hazırlayıp yayınladıkları için kutluyorum emeği geçenleri.

Kitabın içeriğine gelmek gerekirse, Panait Istrati’nin toplumcu gerçekçi özelliğini yansıttığı kitaplardan biri olarak değerlendirebiliriz Hayaller ve Yollar’ı.  Duru bir anlatımla yazılmış bu eser, iki parçaya bölünmüş diyebiliriz. İlk kısımda karakterin çocukluk ve ilkgençlik dönemi anlatılırken, ikinci kısımda daha farklı bir dönem anlatılıyor. İçimizdeki yolda olma isteğini epeyce pekiştiren ve seyahat esnasında yaşanılanlar anlatılırken araya sıkıştırılan mesajlar çok yerinde ve sırıtmıyor. Kültürel ögeler metne çok iyi yedirilmiş, kitapta ‘’büyük tutarsızlık’’ olarak nitelendirilebilecek bir şeye rastlamadım. Bunun yanında arada aforizmalar var, bunlar da gayet yerinde ve ana olaydan kopmamıza neden olmayacak bir şekilde yerleştirilmiş. Uzun betimlemeler yok, zaten kitap da yaklaşık 120 sayfa. Yayınevinin punto, yazı tipi, kenar boşluğu ve satır aralığı seçimleri kitabın okunabilirliğini arttırmış. Daha sıkışık bir dizgi politikası olan yayınevi, bu kitabı seksen beş sayfa civarı olarak basabilirdi. Ama kitabın naifliğine biraz da ket vurmak olurdu bu. Kuzey Işığı Yayınları hem yaptığı kapak tasarımı, çizimi ile hem de iç tasarımı ile Istrati’nin naifliğini bozmamış. Kendilerine tek önerim sağ ve soldan olan boşlukların biraz daha azaltılıp, metnin sayfanın ortasına oturtulmasıdır. Okunurluğun bu şekilde daha da çok artacağını düşünüyorum.

Istrati’nin bir başarısı da karakterleri adeta birer ‘’tip’’ haline getirebilmesi. Kendisinden ilk defa bir kitap okuyorum ve yer yer klasikleşmiş kurgu teknikleri veya diyaloglar tercih etmiş olsa da –ki bunun sebebi de tamamen yaşadığı dönem-  bence karakterlerin kişilik özelliklerini okura çok iyi yansıttırıp, karakterin bir sonraki hamlesinin ne olacağını tahmin etmemizi olanaklı kılıyor. Bunun bazı kişiler kurguda yeteneksizlikten kaynaklı olduğunu düşünebilir ama bence bu, Istrati’nin bizi metne dahil etmedeki yeteneği ve başarısıdır.

Toplamak gerekirse, ben kitabı beğendim ve okurken harcadığım zamana kesinlikle pişman değilim. Daha başka kitaplarla adını duyduğumuz Istrati’nin bu kitabının da kayda değer bir kitap olduğunu söyleyebilirim. Belki de kişiliğini en net anlayabileceğiniz kitabıdır Hayaller ve Yollar, kim bilir?

Yorum Yap

Yorum girişi yapınız.
Adınızı girin

Avatar
Arşiv
Söylenti Dergi'de geçmiş zamanda yazar olan dostlarımızın eserleri bu hesapta arşivlenmektedir. Yazar onayı olduğu sürece kaynak göstererek kullanmak serbesttir.

Must Read

”Atiye” Yayınlandı!

 2019 Aralık ayında ilk sezonu yayınlanan, Netflix'in Hakan Muhafız'dan sonra ikinci orijinal Türk yapımı dizisi olan Atiye'nin ikinci sezonu yayınlandı!